JLPT N3 дүрэм монголоор

〜あいだ

...байх хугацаанд, ...хооронд

Хоёр цаг хугацааны хоорондох тасралтгүй үргэлжлэх бүхэл хугацааг зааж 'тэр бүх хугацааны турш' нэг үйлдэл үргэлжилснийг илэрхийлнэ. Гол нөхцөл нь あいだ-ийн хэсэг ба үндсэн өгүүлбэр хоёулаа үргэлжилсэн (давтамжтай/тасралтгүй) үйлдэл байх ёстой. Хэрэв тэр хугацаанд зөвхөн нэг агшны үйл болсон бол あいだに-г хэрэглэнэ.

Бүтэц: 動詞ている／名詞＋の＋あいだ＋（тасралтгүй үйлдэл）

夏休みのあいだ、ずっとアルバイトをしていました。

Зуны амралтын турш байнга цагийн ажил хийж байсан.

赤ちゃんが寝ているあいだ、母は本を読んでいた。

Нялх хүүхэд унтаж байх хугацаанд ээж ном уншиж байв.

〜あいだに〜あいだに

〜завсар, 〜зуур (тэр хугацаанд нэг богино үйл болох)

Энэ хэлбэр нь нэг үйл болж байх ХУГАЦААНД өөр нэг үйл (ихэвчлэн нэг удаагийн, богино) болсныг заана. 「〜あいだ」 (に-гүй) бол бүхэл хугацааны турш үргэлжилсэн үйлийг заадаг бол, 「〜あいだに」 нь тухайн зуур ямар нэг агшинд болсон үйлийг тэмдэглэдгээрээ ялгаатай. Гол өгүүлбэрийн төгсгөл ихэнхдээ цэгцтэй, нэг удаагийн үйл байх ёстой.

Бүтэц: 動詞辞書形／〜ている＋あいだに、名詞＋の＋あいだに、い形容詞＋あいだに、な形容詞＋な＋あいだに

母が出かけているあいだに、宿題を終わらせた。

Ээжийг гадуур явж байх зуур би гэрийн даалгавраа дуусгачихсан.

夏休みのあいだに、本を三冊読んだ。

Зуны амралтаар (амрах хугацаанд) гурван ном уншсан.

電車を待っているあいだに、電話がかかってきた。

Галт тэрэг хүлээж байх зуур утас ирлээ.

〜あまり〜あまり

〜хэт их учраас, хэтэрхий ихээс үүдэн

Энэ хэлбэр нь сэтгэл хөдлөл, байдал хэт хүчтэй болсны улмаас ер бусын, ихэвчлэн сөрөг үр дагавар гарсныг заана. 「〜のあまり」 хэлбэрээр нэр үгтэй холбогддог. Голдуу гайхширал, бухимдал, баяр баясгалан зэрэг хэт хэтэрсэн сэтгэлийн байдлыг илэрхийлдэг бөгөөд бичгийн, албан ёсны өнгөтэй.

Бүтэц: 動詞辞書形＋あまり、名詞＋の＋あまり、な形容詞＋な／である＋あまり

うれしさのあまり、涙が出てしまった。

Хэт их баярласандаа нулимс гарчихсан.

緊張するあまり、自分の名前を間違えて言ってしまった。

Хэт их сандарснаасаа болж өөрийнхөө нэрийг буруу хэлчихсэн.

心配のあまり、夜も眠れなかった。

Хэт их санаа зовсондоо шөнө ч унтаж чадсангүй.

〜いっぽう（で）〜いっぽう（で）

нэг талаар... нөгөө талаар; 〜хийхийн зэрэгцээ

Энэ хэлбэр нь нэг зүйлийн хоёр өөр (заримдаа эсрэгцэх) талыг зэрэгцүүлэн харьцуулахад хэрэглэгддэг. Нэг талаас ийм байхад нөгөө талаас өөр зүйл зэрэг өрнөж буйг заана. Хүн, нөхцөл байдлын зөрчилтэй буюу ялгаатай хоёр шинж чанарыг тэнцвэртэйгээр харуулна.

Бүтэц: 動詞辞書形＋いっぽう（で）、い形容詞＋いっぽう（で）、な形容詞＋な＋いっぽう（で）、名詞＋である＋いっぽう（で）

彼は仕事に厳しいいっぽうで、部下にはとても優しい。

Тэр ажилдаа хатуу чанга байхын зэрэгцээ доод ажилтнууддаа маш зөөлөн ханддаг.

インターネットは便利な一方で、危険もある。

Интернэт нэг талаар тав тухтай боловч нөгөө талаар аюултай тал ч бий.

都市の人口が増える一方で、地方の人口は減っている。

Хотын хүн ам нэмэгдэхийн зэрэгцээ хөдөө орон нутгийн хүн ам цөөрсөөр байна.

〜いっぽうだ〜いっぽうだ

улам бүр 〜сээр байх (нэг чигт тасралтгүй өөрчлөгдөх)

Энэ хэлбэр нь нэг чиглэлд (зөвхөн нэмэгдэх эсвэл зөвхөн буурах гэх мэт) тасралтгүй, тогтмол өөрчлөгдөж буйг заана. Ихэнхдээ сөрөг буюу санаа зовоосон хандлагыг илэрхийлэхэд хэрэглэгддэг. Урд нь өөрчлөлтийг заасан үйл үг (増える, 減る, 悪くなる гэх мэт) орно.

Бүтэц: 動詞辞書形＋いっぽうだ

最近、物価は上がる一方だ。

Сүүлийн үед үнэ ханш улам бүр өсөөд л байна.

祖父の病気は悪くなる一方で、心配だ。

Өвөөгийн өвчин улам л дордсоор байгаа болохоор санаа зовж байна.

インターネットの利用者は増える一方だ。

Интернэт хэрэглэгчдийн тоо улам бүр нэмэгдсээр байна.

〜うえ（に）〜うえ（に）

〜дээр нь нэмээд, түүнчлэн, мөн дээр нь

Энэ хэлбэр нь нэг зүйл дээр төстэй чиглэлийн өөр нэг зүйлийг нэмж байгааг заана (давхар нэмэлт). Эерэг зүйл дээр эерэг, сөрөг дээр сөрөг зүйл нэмэгддэг — урд хойд хэсэг нь нэг чиглэлтэй байх ёстой. 「〜だけでなく」-тэй ойролцоо боловч илүү бичгийн өнгөтэй.

Бүтэц: 動詞普通形＋うえ（に）、い形容詞＋うえ（に）、な形容詞＋な／である＋うえ（に）、名詞＋の／である＋うえ（に）

この店は安いうえに、料理もおいしい。

Энэ газар хямд бөгөөд дээр нь хоол нь ч амттай.

彼は頭がいいうえに、性格もいい。

Тэр ухаантай дээрээ зан чанар нь ч сайхан.

道に迷ったうえに、雨まで降ってきた。

Зам алдсан дээрээ бороо хүртэл орж эхэллээ.

〜うえで〜うえで

〜хийсний дараа (тэгээд дараа нь); 〜хийхэд (явцад чухал)

Энэ хэлбэр хоёр гол утгатай. Нэгдүгээрт, 「動詞た形＋うえで」 нь эхлээд нэг үйлийг хийж, түүний үндсэн дээр дараагийн үйлийг хийхийг заана ('〜сны дараа, тэгээд'). Хоёрдугаарт, 「名詞＋の／動詞辞書形＋うえで」 нь нэг зорилгод хүрэхэд чухал, шаардлагатай нөхцөлийг заана ('〜хийх дээр, 〜хийхэд'). Албан ёсны өнгөтэй.

Бүтэц: 動詞た形＋うえで（дараа нь）、名詞＋の＋うえで／動詞辞書形＋うえで（явцад чухал）

よく考えたうえで、お返事します。

Сайтар бодсоныхоо дараа танд хариу өгье.

両親と相談したうえで、決めたいと思います。

Эцэг эхтэйгээ зөвлөлдсөний дараа шийдэхийг хүсэж байна.

目標を達成するうえで、努力は欠かせない。

Зорилгодоо хүрэхэд хичээл зүтгэл зайлшгүй чухал.

〜うえは〜うえは

〜болсон болохоор, 〜сан тул (тийм болохоор заавал)

Энэ хэлбэр нь нэг зүйл тодорхой болсон, шийдэгдсэн учраас түүнд тохирсон шийдвэр, үүрэг, шийдэмгий байдал гарах ёстойг заана. Гол өгүүлбэрт ихэвчлэн '〜ёстой', '〜хийх хэрэгтэй', '〜ъя' гэх мэт шийдэмгий, тууштай хандлага илэрхийлэгдэнэ. Албан ёсны, бичгийн өнгөтэй бөгөөд 「〜以上は」-тэй ойролцоо.

Бүтэц: 動詞普通形（辞書形／た形）＋うえは

引き受けたうえは、最後まで責任を持ってやります。

Хариуцаж авсан болохоор эцсээ хүртэл хариуцлагатайгаар хийнэ.

試合に出るうえは、絶対に勝ちたい。

Тэмцээнд оролцох болсон тул заавал ялмаар байна.

約束したうえは、守らなければならない。

Амласан болохоор заавал биелүүлэх ёстой.

〜うちに〜うちに

〜байх зуур, 〜байх хооронд; 〜болохоос өмнө

Энэ хэлбэр нь нэг байдал үргэлжилж байх хугацаа (одоо байгаа таатай нөхцөл) дуусахаас өмнө ямар нэг үйлийг хийх хэрэгтэйг заана. Тэр байдал өөрчлөгдвөл хийхэд хэцүү болох учраас одоо хийе гэсэн санаа агуулна. Мөн нэг үйл явагдаж байх явцад өөрийн эрхгүй өөрчлөлт гарсныг ('〜байсаар байтал') илэрхийлж бас болно.

Бүтэц: 動詞辞書形／〜ている＋うちに、い形容詞＋うちに、な形容詞＋な＋うちに、名詞＋の＋うちに

温かいうちに、召し上がってください。

Бүлээн байх зуур (хүйтрэхээс нь өмнө) идээрэй.

日本にいるうちに、富士山に登りたい。

Японд байх хугацаандаа Фүжи ууланд авирмаар байна.

音楽を聞いているうちに、眠ってしまった。

Хөгжим сонссоор байтал унтчихаж.

〜ないうちに〜ないうちに

〜болоогүй байхад, 〜хүртэл (тэр байдалд орохоос өмнө)

Энэ хэлбэр нь нэг өөрчлөлт буюу үйл хараахан болоогүй байгаа хугацаанд ямар нэг зүйлийг хийхийг заана. Жишээ нь 'харанхуй болоогүй байхад', 'хүйтрээгүй байхад' гэх мэт. 「〜まえに」-тэй ойролцоо боловч 「〜ないうちに」 нь тэр өөрчлөлт болохоос нааш гэдгийг онцлох тул цаг хугацааны түгшүүр, яаравчлах өнгө илүүтэй гардаг.

Бүтэц: 動詞ない形＋うちに、い形容詞〜くない＋うちに、名詞＋の＋ないうちに（稀）

暗くならないうちに、家に帰りましょう。

Харанхуй болоогүй байхад гэртээ харья.

忘れないうちに、メモしておこう。

Мартаагүй байхад тэмдэглэж аваад тавья.

雨が降らないうちに、洗濯物を取り込んだ。

Бороо ороогүй байхад угаасан хувцсаа аваад орчихлоо.

〜（よ）うとおもう〜（よ）うとおもう

〜хийе гэж бодож байна (төлөвлөж байна)

Энэ хэлбэр нь ярьж буй хүн ямар нэг үйлийг хийх санаа, төлөвлөгөөтэй байгаагаа илэрхийлнэ. Үйл үгийн саналын хэлбэр (意向形) дээр 「〜と思う」 залгана. 「〜つもりだ」-аас илүү тэр дороо, дөнгөж шийдсэн санааг заадаг бол 「〜と思っている」 хэлбэр нь хэдийн тогтсон, үргэлжилж буй төлөвлөгөөг илэрхийлдэг.

Бүтэц: 動詞意向形（〜よう／〜おう）＋と思う／と思っている

今度の休みに、京都へ行こうと思います。

Дараагийн амралтаараа Киотогоор явъя гэж бодож байна.

明日から毎朝走ろうと思っている。

Маргаашаас өглөө бүр гүйе гэж бодсоор байгаа.

今日は早く寝ようと思います。

Өнөөдөр эрт унтъя гэж бодож байна.

〜（よ）うとする〜（よ）うとする

〜хийх гэж оролдох, 〜хийх гэж завдах

Энэ хэлбэр нь ямар нэг үйлийг хийхээр оролдох, эсвэл тэр үйл болж эхлэх гэж буй яг тэр агшныг заана. Хоёр гол хэрэглээтэй: нэгдүгээрт 'хийхийг хичээх, оролдох' (ихэвчлэн амжаагүй); хоёрдугаарт '〜хийх гэж байх яг тэр үед' (другой үйл болсон). 「〜（よ）うとしない」 хэлбэр нь 'огт хийх гэж завдахгүй байх' гэсэн утгатай.

Бүтэц: 動詞意向形（〜よう／〜おう）＋とする

家を出ようとしたとき、電話が鳴った。

Гэрээсээ гарах гэж байтал утас дуугарлаа.

赤ちゃんが立とうとしている。

Нялх хүүхэд босох гэж оролдож байна.

彼は私の話を聞こうとしない。

Тэр миний үгийг огт сонсох гэж завдахгүй байна.

〜おかげで〜おかげで

〜ачаар (сайн, эерэг үр дүн)

Энэ хэлбэр нь ямар нэг зүйл, хүний тусламж, нөлөөгөөр эерэг, сайн үр дүн гарсныг талархлын өнгөтэйгээр заана. 「〜せいで」-ийн эсрэг тал бөгөөд тэр нь муу үр дүнг заадаг. Заримдаа эерэг хэлбэрээр сөрөг үр дүнг хэлж, ёжтой утга гаргаж бас болдог. 「〜おかげだ」 хэлбэрээр өгүүлбэрийн төгсгөлд бас орно.

Бүтэц: 動詞普通形＋おかげで、い形容詞＋おかげで、な形容詞＋な＋おかげで、名詞＋の＋おかげで

先生のおかげで、試験に合格できました。

Багшийн ачаар шалгалтад тэнцэж чадлаа.

薬を飲んだおかげで、熱が下がった。

Эм уусны ачаар халуун буурлаа.

みなさんのご協力のおかげで、無事に終わりました。

Та бүхний хамтын ажиллагааны ачаар амжилттай дууслаа.

〜おそれがある〜おそれがある

〜аюул бий, 〜эрсдэл бий (магадгүй муу зүйл болж болзошгүй)

Энэ хэлбэр нь ямар нэг муу, сөрөг зүйл болж болзошгүй буюу тийм аюул эрсдэл байгааг заана. Зөвхөн сөрөг үр дагаврын талаар хэрэглэгддэг бөгөөд цаг агаар, гамшиг, мэдээ мэдээллийн албан ёсны хэллэгт түгээмэл. Эерэг зүйлд хэрэглэхгүй. 「〜かもしれない」-аас илүү албан ёсны, бичгийн өнгөтэй.

Бүтэц: 動詞辞書形＋おそれがある、名詞＋の＋おそれがある

台風が近づいているため、大雨のおそれがあります。

Хар салхи ойртож байгаа тул их хур бороо орох аюул бий.

この薬は副作用が出るおそれがある。

Энэ эм дайвар нөлөө үзүүлэх эрсдэлтэй.

対応が遅れると、被害が広がるおそれがある。

Хариу арга хэмжээ хоцорвол хохирол тэлэх аюул бий.

〜かけ／〜かける〜かけ／〜かける

〜хийж дуусгаагүй, дундуур орхисон; 〜хийх гэж байх

Энэ хэлбэр нь үйлийг эхэлсэн боловч дуусгаагүй, дунд нь зогссон байдлыг заана. 「〜かけの＋名詞」 хэлбэрээр 'дундуур орхисон ...' гэж нэр үгийг тодотгоно (жишээ: 飲みかけのコーヒー — дундуур уусан кофе). 「〜かける」 нь мөн 'дөнгөж эхлэх гэж байх, ам нь хүрэх гэж байх' гэсэн агшны утга бас гаргадаг.

Бүтэц: 動詞ます形（語幹）＋かけ／かける／かけの＋名詞

飲みかけのコーヒーがテーブルに置いてある。

Дундуур уусан кофе ширээн дээр тавиатай байна.

彼は何か言いかけて、やめた。

Тэр ямар нэг юм хэлэх гэж байгаад больё гэв (амаа хамхив).

読みかけの本が机の上にある。

Уншиж дуусгаагүй ном ширээн дээр байна.

〜がたい〜がたい

〜хийхэд хэцүү, 〜хийх бараг боломжгүй

Энэ хэлбэр нь сэтгэл санаа, мэдрэмжийн хувьд тэр үйлийг хийх нь маш хэцүү, бараг боломжгүй гэдгийг заана. Биеийн хүчний хүндрэл бус, харин дотоод буюу ёс суртахуун, мэдрэхүйн хувьд хийхэд бэрхийг илэрхийлдэг. 信じる, 想像する, 理解する, 許す гэх мэт сэтгэлгээ, мэдрэмжтэй холбоотой үйл үгтэй ихэвчлэн орно. Бичгийн, албан ёсны өнгөтэй.

Бүтэц: 動詞ます形（語幹）＋がたい

彼がそんなことをするとは、信じがたい。

Тэр тийм зүйл хийнэ гэдэгт итгэхэд бэрх.

あの日のことは、今でも忘れがたい思い出だ。

Тэр өдрийн явдал бол одоо ч мартахад бэрх дурсамж.

彼の態度は、理解しがたいものだった。

Түүний хандлага ойлгоход хэцүү зүйл байлаа.

〜がちだ／〜がちの〜がちだ／〜がちの

байнга 〜дэг, 〜болох хандлагатай

Энэ хэлбэр нь ямар нэг зүйл байнга, амархан тохиолддог буюу тийм хандлагатай гэдгийг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн сөрөг буюу хүсэмгүй зүйлд (өвчлөх, хоцрох, мартах гэх мэт) хэрэглэгддэг. 「病気がちだ」гэвэл байнга өвддөг, 「曇りがちの空」гэвэл бараг үргэлж үүлэрхэг тэнгэр гэсэн утгатай. Бодит давтамжаас илүү 'тийм байх хандлагатай' гэсэн өнгө аястай.

Бүтэц: 動詞ます形／名詞＋がちだ・がちの

最近、忙しくて朝ごはんを抜きがちだ。

Сүүлийн үед завгүй болоод өглөөний хоолоо байнга алгасдаг болсон.

彼は子どものころから病気がちだった。

Тэр хүүхэд байхаасаа л байнга өвддөг хүүхэд байсан.

曇りがちの天気が続いている。

Үүлэрхэг хандлагатай цаг агаар үргэлжилсээр байна.

〜かと思うと／〜かと思ったら〜かとおもうと／〜かとおもったら

〜сан санагдаад л тэр даруйд (өөр зүйл болох)

Нэг үйл болж дуусаад тэр даруйд, гэнэт өөр үйл болохыг илэрхийлдэг. Хоёр үйлдэл маш богино зайтай, гэнэтийн байдлаар дараалан болоход хэрэглэнэ. Ихэвчлэн ярьж буй хүн гайхах, хүлээгээгүй гэсэн өнгө аястай байдаг. Хоёр дахь өгүүлбэрт тушаал, хүсэлт, өөрийн санаа зорилго орохгүй (зөвхөн ажиглагдсан баримт).

Бүтэц: 動詞た形＋かと思うと／かと思ったら

赤ちゃんは泣いたかと思うと、もう笑っている。

Нялх хүүхэд уйлсан гэж бодтол тэр дороо инээгээд байна.

空が暗くなったかと思ったら、急に雨が降り出した。

Тэнгэр харанхуйлсан гэж бодтол гэнэт бороо асгарч эхэллээ.

〜か〜ないかのうちに〜か〜ないかのうちに

〜сан 〜гүйн зааг дээр, 〜магцаа тэр даруйд

Нэг үйлдэл бараг дуусаж дуусаагүй, яг тэр зааг дээр өөр үйлдэл шууд эхэлснийг илэрхийлнэ. Хоёр үйл бараг зэрэг, маш богино хугацаанд дараалан болж байгааг онцолдог. 「言うか言わないかのうちに」гэвэл хэлж амжих, амжаагүй зуурт гэсэн утгатай. Хоёр дахь өгүүлбэрт ихэвчлэн өнгөрсөн цагийн баримт орно.

Бүтэц: 動詞辞書形＋か＋動詞ない形＋かのうちに

ベルが鳴るか鳴らないかのうちに、子どもたちは教室を飛び出した。

Хонх дуугарч амжих амжаагүй зуурт хүүхдүүд ангиасаа гүйж гарлаа.

彼は横になるかならないかのうちに、もう眠ってしまった。

Тэр хэвтэж амжих амжаагүй зуурт аль хэдийн унтчихсан байв.

〜かねる〜かねる

〜хийж чадахгүй (сэтгэл санааны хувьд хэцүү)

Ямар нэг зүйлийг хийх боломжгүй, эсвэл нөхцөл байдал, сэтгэл санааны улмаас хийхэд хүндрэлтэй гэдгийг эелдэг, албан ёсоор илэрхийлдэг. Энгийн 「できない」-ийн зөөлөн, албан ёсны хувилбар бөгөөд үйлчилгээ, бизнес орчинд их хэрэглэдэг. 「分かりかねます」гэвэл 'мэдэхэд хэцүү байна / мэдэхгүй байна'-г эелдгээр илэрхийлж байгаа хэрэг.

Бүтэц: 動詞ます形＋かねる

申し訳ございませんが、その件についてはお答えしかねます。

Уучлаарай, тэр асуудлын талаар хариулахад хэцүү байна (хариулж чадахгүй).

私一人ではこの問題を判断しかねます。

Би ганцаараа энэ асуудлыг шийдвэрлэхэд хэцүү байна.

〜かねない〜かねない

〜хийчих магадлалтай (муу зүйл болж болзошгүй)

Ямар нэг сөрөг, хүсэмгүй зүйл тохиолдох магадлалтай, болж мэдэх гэдгийг анхааруулах өнгө аястай илэрхийлдэг. Зөвхөн муу, аюултай үр дагаврын тухай ярихад хэрэглэдэг бөгөөд 「〜かねる」-ийн эсрэг утгатай гэдгийг андуурахгүй байх хэрэгтэй. 「事故を起こしかねない」гэвэл осол гаргаж болзошгүй гэсэн санаа.

Бүтэц: 動詞ます形＋かねない

そんなに無理をすると、体を壊しかねないよ。

Тэгж их хүчдэх юм бол биеэ муудуулчих магадлалтай шүү.

スピードを出しすぎると、大きな事故になりかねない。

Хэт хурдалбал том осол болж болзошгүй.

〜かのようだ〜かのようだ

яг л 〜мэт, 〜гэх шиг (бодит бус харьцуулалт)

Бодит байдал тийм биш атал, яг л тийм мэт санагдаж байгааг дүрсэлж илэрхийлдэг утга зохиолын өнгө аястай хэллэг. Бодит бус, төсөөлсөн харьцуулалт хийхэд хэрэглэдэг. Үгийн дунд 「まるで」-тэй хамт олонтаа орж 'яг л... мэт' гэсэн утга өгдөг. Нэр үгийг тодотгоход 「かのような」, үйлийг тодотгоход 「かのように」болно.

Бүтэц: 普通形＋かのようだ（名詞・な形容詞は「である」を伴うことが多い）

彼女はまるで何も知らないかのような顔をしていた。

Тэр яг л юу ч мэдэхгүй мэт царайтай байв.

五月なのに、まるで真夏であるかのように暑い。

Тавдугаар сар атал яг л өвлийн дунд зунтай мэт халуун байна.

〜から〜にかけて〜から〜にかけて

〜аас 〜хүртэл (тодорхой бус хүрээ, цар хүрээ)

Цаг хугацаа эсвэл орон зайн ойролцоо, тодорхой бус хүрээг заахад хэрэглэдэг. 「から〜まで」-аас ялгаатай нь эхлэл, төгсгөл нь нарийн тодорхой биш, бүхэлдээ тэр хүрээнд гэсэн санаа. 「夜から朝にかけて」гэвэл шөнөөс өглөө хүртэлх хугацаа даяар гэсэн утга. Энэ хүрээнд ямар нэг үйл явдал тогтмол биш ч ерөнхийдөө болсныг илэрхийлнэ.

Бүтэц: 名詞＋から＋名詞＋にかけて

今夜から明日の朝にかけて、大雨が降るでしょう。

Өнөө шөнөөс маргааш өглөө хүртэл их бороо орох болно.

この地域は春から夏にかけて観光客が多い。

Энэ бүс хавраас зун хүртэлх хугацаанд аялагч их байдаг.

〜からいうと／〜からいえば／〜からいって〜からいうと／〜からいえば／〜からいって

〜талаас нь үзвэл, 〜өнцгөөс дүгнэвэл

Ямар нэг байр суурь, өнцөг, шалгуураас үнэлж дүгнэхэд хэрэглэдэг. 「私の経験からいうと」гэвэл 'миний туршлагаас үзвэл' гэсэн санаа. Голдуу үнэлгээ, дүгнэлт, дүн шинжилгээ хийхэд орно. Хүнийг (хувь хүний байр суурийг) шууд субьект болгож ихэвчлэн хэрэглэдэггүй — 「彼からいうと」гэхээсээ 「彼にとって」гэх нь зөв.

Бүтэц: 名詞＋からいうと／からいえば／からいって

結果からいうと、今回の計画は成功だった。

Үр дүнгийн талаас нь үзвэл энэ удаагийн төлөвлөгөө амжилттай болсон.

私の経験からいえば、最初は難しく感じても、すぐに慣れますよ。

Миний туршлагаас үзвэл эхэндээ хэцүү санагдаж болох ч удахгүй дасна шүү.

〜からして〜からして

〜гээс нь аваад үзэхэд, 〜гээд эхлээд (хамгийн жишээ нь)

Хоёр үндсэн утгатай. Нэгдүгээрт, хамгийн анхан шатны жишээг авч 'үүнээс нь л харахад бусад нь ч мэдээж' гэсэн санаа илэрхийлнэ: 「見た目からして高そうだ」гэвэл харагдах байдлаас нь л харахад үнэтэй юм шиг. Хоёрдугаарт, дүгнэлтийн үндэслэлийг заана: 「この様子からして」гэвэл 'энэ байдлаас нь дүгнэвэл'. Ихэвчлэн сөрөг буюу шүүмжлэлтэй өнгө аястай.

Бүтэц: 名詞＋からして

あの店は名前からしておしゃれだ。

Тэр дэлгүүр нэрнээс нь л эхлээд гоё юм.

話し方からして、彼は外国人ではないだろう。

Ярих байдлаас нь л харахад тэр гадаад хүн биш байх.

〜からすると／〜からすれば〜からすると／〜からすれば

〜байр сууринаас бол, 〜үндэслэн дүгнэвэл

Ямар нэг хүн, зүйлийн байр суурь, өнцгөөс юмыг харж дүгнэхэд эсвэл нэг баримтыг үндэслэн таамаг дэвшүүлэхэд хэрэглэдэг. 「親からすれば」гэвэл 'эцэг эхийн зүгээс бол', 「この成績からすると」гэвэл 'энэ дүнгээс үндэслэвэл' гэсэн утгатай. Голдуу хүний байр суурь, эсвэл шинж тэмдгээс таамаглах хоёр утгаар хэрэглэгддэг.

Бүтэц: 名詞＋からすると／からすれば

この足跡からすると、犯人は男性のようだ。

Энэ мөрнөөс үндэслэн дүгнэвэл гэмт хэрэгтэн эрэгтэй хүн бололтой.

親からすれば、子どもはいつまでも心配な存在だ。

Эцэг эхийн зүгээс бол хүүхэд хэдий насалсан ч санаа зовоодог зүйл.

〜から見ると／〜から見れば／〜から見て〜からみると／〜からみれば／〜からみて

〜талаас харвал, 〜үүднээс дүгнэвэл

Тодорхой байр суурь, өнцгөөс юмыг харж дүгнэх эсвэл нэг шинж тэмдгийг үндэслэн таамаглахад хэрэглэдэг. 「外国人から見ると」гэвэл 'гадаад хүний нүдээр харвал' гэсэн санаа. 「〜からすると」-тэй ойролцоо боловч 'харах өнцөг'-ийг илүү тодоор онцолдог. Хүний байр суурь, шинж тэмдгээс таамаглах гэсэн хоёр утгаар хоёуланд нь хэрэглэгдэнэ.

Бүтэц: 名詞＋から見ると／から見れば／から見て

外国人から見ると、日本の習慣は不思議に思えることが多い。

Гадаад хүний нүдээр харвал Японы зан заншил гайхалтай санагдах нь олонтаа.

あの雲の様子から見て、もうすぐ雨が降りそうだ。

Тэр үүлний байдлаас харвал удахгүй бороо орох шинжтэй.

〜かわりに〜かわりに

〜оронд, 〜хариуд нь, 〜хэдий ч нөгөө талаар

Гурван үндсэн утгатай. Нэгдүгээрт, нэг зүйлийн оронд өөр зүйл хийх: 「行くかわりに電話する」гэвэл очихын оронд утсаар ярих. Хоёрдугаарт, нэг үйлдлийн хариуд тэнцвэрлэх зүйл хийх: 'үүнийг хийсний хариуд тэрийг'. Гуравдугаарт, нэг талын давуу талыг нөгөө талын сул талаар нөхөх ('хэдий... ч мөн') гэсэн санаа. Контекстээс утгыг ялгана.

Бүтэц: 動詞普通形／名詞の＋かわりに

今日は父のかわりに私が会議に出席した。

Өнөөдөр аавынхаа оронд би хуралд оролцлоо.

この仕事は給料が高いかわりに、責任も大きい。

Энэ ажил цалин өндөр ч хариуцлага нь бас их.

〜ぎみ〜ぎみ

бага зэрэг 〜шинжтэй, 〜маягтай (хандлага мэдрэгдэх)

Ямар нэг төлөв байдал бага зэрэг мэдрэгдэж байгаа, тийм хандлага ажиглагдаж байгааг илэрхийлдэг. 「風邪ぎみ」гэвэл ханиад хүрэх шинжтэй, бага зэрэг ханиадтай мэт гэсэн утга. Ихэвчлэн биеийн байдал, сэтгэл санааны сул сөрөг өөрчлөлтөд хэрэглэдэг. 「疲れぎみ」(жаахан ядарсан шинжтэй), 「太りぎみ」(жаахан тарга авах хандлагатай) гэх мэт.

Бүтэц: 動詞ます形／名詞＋ぎみ

少し風邪ぎみなので、今日は早めに帰ります。

Жаахан ханиад хүрэх шинжтэй болохоор өнөөдөр эрт харьна.

最近、運動不足で太りぎみだ。

Сүүлийн үед хөдөлгөөн дутаад жаахан тарга авах хандлагатай болсон.

〜きり〜きり

〜сэн тэр чигтээ (тэр цагаас хойш үргэлжилсэн); зөвхөн 〜

Хоёр гол утгатай. Нэгдүгээрт, ямар нэг үйл болсон тэр чигтээ, дараа нь хүлээгдэж байсан зүйл болоогүйг илэрхийлнэ: 「出かけたきり帰ってこない」гэвэл гарсан чигтээ буцаж ирэхгүй байна. Хоёрдугаарт, 'зөвхөн, ганцхан' гэсэн хязгаарлах утгатай: 「二人きり」гэвэл ганцхан хоёулаа. Эхний утгад ихэвчлэн 「〜きり〜ない」бүтэцтэй орно.

Бүтэц: 動詞た形／名詞＋きり

彼は十年前に国を出たきり、一度も帰っていない。

Тэр арван жилийн өмнө нутгаасаа гарсан чигтээ нэг ч удаа буцаагүй.

その日、二人きりで静かに話した。

Тэр өдөр ганцхан хоёулаа чимээгүйхэн ярилцсан.

〜きる／〜きれる〜きる／〜きれる

бүрэн 〜хийж дуусгах, эцэс хүртэл 〜хийх; туйлдаа хүрэх

Үйлдлийг эцэс хүртэл бүрэн гүйцэд хийж дуусгахыг илэрхийлдэг. 「食べきる」гэвэл бүгдийг нь дуустал идэх, 「使いきる」гэвэл бүрэн зарцуулж дуусгах. Мөн ямар нэг төлөв туйлдаа хүрэхийг заана: 「疲れきる」гэвэл бүрэн ядрах, тамирдах. Чадварын хэлбэр 「きれる／きれない」нь '...ж дуусгаж чадах/чадахгүй' гэсэн утгатай: 「食べきれない」гэвэл идэж дуусгаж чадахгүй.

Бүтэц: 動詞ます形＋きる／きれる

量が多すぎて、一人では食べきれなかった。

Хэмжээ нь дэндүү их болоод ганцаараа идэж дуусгаж чадсангүй.

マラソンを最後まで走りきって、彼は倒れこんだ。

Марафоныг эцэс хүртэл гүйж дуусгаад тэр унаж асгарав.

〜きれない〜きれない

бүрэн дуусгаж/тоолж барахын аргагүй, хэт их учраас чадахгүй

Энэ хэллэг нь хэмжээ, тоо хэмжээ хэт их учраас үйлдлийг эцэс хүртэл нь хийж дуусгаж чадахгүй гэдгийг илэрхийлдэг. 〜きる (бүрэн дуусгах)-ийн чадваргүй хэлбэр бөгөөд ихэвчлэн «тоолж баршгүй», «идэж барахгүй», «уншиж дуусгаж чадахгүй» гэх мэт утгаар олонтаа орно. 数えきれない (тоолж баршгүй), 食べきれない (идэж барахгүй) зэрэг бол маш түгээмэл хэлц юм.

Бүтэц: 動詞ます形 (ます хасч) ＋きれない

料理が多すぎて、とても食べきれない。

Хоол хэт их болохоор яаж ч идэж барахгүй нь.

空には数えきれないほどの星が輝いていた。

Тэнгэрт тоолж баршгүй олон од гэрэлтэж байлаа.

〜くせに〜くせに

〜атлаа, 〜мөртлөө (зэмлэх, дургүйцэх өнгө аястай)

Энэ хэллэг нь «〜のに»-тэй төстэй боловч ярьж буй хүний зэмлэл, дургүйцэл, шоолох сэтгэлийг агуулсан, илүү сэтгэл хөдлөлтэй илэрхийлэл юм. Урд болон ард ирэх өгүүлбэрийн эзэн нэг ижил хүн байх ёстой бөгөөд ихэвчлэн хэн нэгнийг шүүмжлэхдээ хэрэглэдэг. Албан ёсны бичигт тохиромжгүй, ярианы хэлэнд түгээмэл.

Бүтэц: 名詞＋の／な形＋な／い形・動詞普通形＋くせに

彼は知っているくせに、何も教えてくれなかった。

Тэр мэддэг атлаа надад юу ч хэлж өгөөгүй.

子供のくせに、生意気なことを言うな。

Хүүхэд мөртлөө бүдүүлэг юм битгий ярь.

〜くらい／〜ぐらい〜くらい／〜ぐらい

〜орчим, 〜хэр зэрэг; 〜шиг өчүүхэн (доош үнэлэх)

Энэ нь үндсэндээ хоёр утгатай. Нэгдүгээрт, тоо хэмжээ, цаг хугацааны ойролцоо хэмжээг заана (5分ぐらい — 5 минут орчим). Хоёрдугаарт, ямар нэг зүйлийг өчүүхэн, амар хялбар гэж доош үнэлэх буюу жишээ болгон дурдахад хэрэглэдэг (それくらい — тэр зэрэг зүйл). くらい болон ぐらい хоёр нь утга ялгаагүй, дуудлагын хувьд солигдоно.

Бүтэц: 名詞／数量詞／動詞普通形＋くらい（ぐらい）

駅まで歩いて十分くらいかかります。

Буудал хүртэл алхаад арав орчим минут болдог.

そのくらいのことで泣かないで。

Тийм өчүүхэн зүйлд бүү уйл.

〜くらいなら〜くらいなら

〜хийснээс бол (илүү дээр) — таагүй хоёрын муугаас сонгох

Энэ хэллэг нь «А-г хийснээс бол В-г хийсэн нь дээр» гэсэн харьцуулалтыг илэрхийлдэг. Урд талд нь ярьж буй хүний таагүй, дургүй санагдсан зүйл орж, ард нь «〜ほうがいい», «〜たほうがましだ» зэрэг илүү дээр сонголт ордог. Хоёулаа төдийлөн сайн биш ч, нэг нь арай дээр гэдгийг онцолно.

Бүтэц: 動詞辞書形＋くらいなら

あんな店で食べるくらいなら、家で料理したほうがいい。

Тийм газар идэхээс бол гэртээ хоол хийсэн нь дээр.

途中でやめるくらいなら、最初からやらないほうがましだ。

Дундаас нь больчихоос бол анхнаасаа эхлээгүй нь дээр.

〜げ〜げ

〜маягтай, 〜шинжтэй харагдах (сэтгэл хөдлөлийг гадны байдлаар)

Энэ дагавар нь хэн нэгний дотоод мэдрэмж, сэтгэл санааг гадаад төрх байдлаар нь «〜гэх шинжтэй харагдаж байна» гэж илэрхийлдэг. Ихэвчлэн мэдрэмж заасан тэмдэг нэг, нэр үгэнд залгаж 楽しげ (баяртай маягтай), 寂しげ (гунигтай шинжтэй) зэрэг үг үүсгэдэг бөгөөд гарсан үг нь な-тэмдэг нэрийн адил хувирна. Утга зохиолын өнгө аястай.

Бүтэц: い形容詞 (い хасч)／な形容詞語幹＋げ

彼女は何か言いたげな顔でこちらを見ていた。

Тэр охин ямар нэг юм хэлмээр маягтай царайгаар над руу харж байлаа.

子供たちは楽しげに公園で遊んでいる。

Хүүхдүүд цэцэрлэгт хүрээлэнд баяр хөөртэй маягтай тоглож байна.

〜こそ〜こそ

яг 〜нь, тэр л 〜, бусдаас ялгаатайгаар 〜

Энэ хэллэг нь ярьж буй зүйлийг бусдаас тусгайлан ялгаж онцолж, «бусад нь биш, яг энэ» гэдгийг хүчтэй тодотгодог. Жишээ нь «今度こそ» (энэ удаад л заавал), «あなたこそ» (та л харин), «だからこそ» (тийм болохоор л) зэргээр түгээмэл хэрэглэгддэг. Эерэг, шийдэмгий өнгө аяс агуулдаг.

Бүтэц: 名詞＋こそ／〜からこそ／〜てこそ

今度こそ試験に合格してみせる。

Энэ удаад л би шалгалтад заавал тэнцэж үзүүлнэ.

努力したからこそ、成功できたのだ。

Хичээл зүтгэл гаргасан болохоороо л амжилтад хүрсэн юм.

〜ことか〜ことか

ямар их 〜гээч! (хүчтэй сэтгэл хөдлөлийн илэрхийлэл)

Энэ хэллэг нь ярьж буй хүний гүн гүнзгий сэтгэл хөдлөл — баяр баясгалан, гуниг, гайхшрал, харамсал зэргийг хүчтэйгээр илэрхийлдэг. Ихэвчлэн どんなに, なんと, どれほど зэрэг асуултын үгтэй хамт орж, «ямар их 〜вэ!» гэсэн анхаарлын утга өгдөг. Бодит асуулт биш, мэдрэмжээ цухуйлгасан илэрхийлэл юм.

Бүтэц: 動詞・形容詞普通形＋ことか (ихэвч どんなに／なんと-той хамт)

あなたに会えて、どんなに嬉しいことか。

Тантай уулзсандаа би ямар их баяртай байгаа гээч.

あの頃は、何度泣いたことか。

Тэр үед би хэдэн удаа уйлсан гээч.

〜ことから〜ことから

〜учраас, 〜гэдгээс үндэслэн (шалтгаан, үндэслэл)

Энэ хэллэг нь ямар нэг баримт, нөхцөл байдлыг шалтгаан, үндэслэл болгон дурдаж, түүнээс гарах дүгнэлт, үр дүнг тайлбарлахад хэрэглэгддэг. Ихэвчлэн нэрийн гарал үүсэл, шалтгааныг тайлбарлах, эсвэл ямар нэг дүгнэлт хийх үед ашиглана. «〜ということが理由で» гэсэнтэй ойролцоо утгатай, нэлээд албаар өнгөтэй.

Бүтэц: 動詞・い形容詞普通形／な形＋な／名詞＋である＋ことから

この町は昔、港だったことから、港町と呼ばれている。

Энэ хот урьд нь боомт байсан учраас «боомт хот» гэж нэрлэгддэг.

足跡が残っていたことから、犯人は男性だと分かった。

Мөр үлдсэн байсан учраас гэмт хэрэгтэн эрэгтэй хүн байсныг тогтоосон.

〜ことだ〜ことだ

〜вал зүгээр, 〜хийх хэрэгтэй (зөвлөгөө, ухуулга)

Энэ хэллэг нь хэн нэгэнд зөвлөгөө өгөх, ямар нэг асуудлыг шийдэх хамгийн зөв арга нь юу болохыг шууд хэлэхэд хэрэглэгддэг. «Хамгийн зөв арга бол 〜хийх явдал юм» гэсэн утгатай бөгөөд ихэвчлэн багш, ах дүү гэх мэт ахмад хүн залууст зөвлөхөд тохиромжтой. Үгүйсгэх хэлбэр нь «〜ないことだ» болж «〜хийхгүй байх нь зүйтэй» гэсэн утга өгнө.

Бүтэц: 動詞辞書形／動詞ない形＋ことだ

上手になりたいなら、毎日練習することだ。

Сайжрахыг хүсэж байгаа бол өдөр бүр дасгал хийх хэрэгтэй.

健康のためには、無理をしないことだ。

Эрүүл мэндийн төлөө бол хэт ачаалал өгөхгүй байх нь зүйтэй.

〜ことだから〜ことだから

〜учраас (тухайн хүний зан төлвөөс таамаглан дүгнэх)

Энэ хэллэг нь хоёр хүн хоёулаа сайн мэддэг тодорхой нэг хүн (эсвэл зүйл)-ийн зан төлөв, дадал зуршлыг үндэслэн «тэр хүн ийм учраас лав 〜байх» гэж таамаглахад хэрэглэдэг. Урд талд нь ихэвчлэн хүний нэр буюу «あの人の» гэх мэт хүнийг заасан үг орж, ард нь итгэлтэй таамаглал ордог.

Бүтэц: 名詞＋の＋ことだから

まじめな田中さんのことだから、きっと約束を守るでしょう。

Шударга нямбай Танака учраас лав амлалтаа биелүүлэх байх.

いつも遅刻する彼のことだから、また遅れてくるよ。

Байнга хоцордог тэр хүн учраас дахиад хоцорч ирэх нь лавтай.

〜ことなく〜ことなく

〜хийлгүйгээр, огт 〜лгүйгээр

Энэ хэллэг нь ямар нэг үйлдэл огт хийгдээгүй байхад өөр нэг үйлдэл явагдсан гэдгийг илэрхийлдэг, бичгийн өнгө аястай хэллэг юм. «〜ないで»-тэй утга ойролцоо ч, илүү албаар, бичгийн хэлэнд тохиромжтой. Ихэвчлэн «зогсолтгүй», «амралтгүй», «өөрчлөгдөлгүй» гэх мэт тасралтгүй байдлыг онцлоход хэрэглэдэг.

Бүтэц: 動詞辞書形＋ことなく

彼は一度も休むことなく、最後まで走り続けた。

Тэр нэг ч удаа амрахгүйгээр эцсээ хүртэл гүйсээр байлаа.

二人は別れることなく、ずっと一緒に暮らした。

Тэр хоёр салалгүйгээр насан туршдаа хамт амьдарсан.

〜ことに（は）〜ことに（は）

〜хэрэг нь, 〜гэдэг нь (гайхах/харамсах сэтгэл урьдчилан илэрхийлэх)

Энэ хэллэг нь өгүүлбэрийн эхэнд тавигдаж, ярьж буй хүний сэтгэл хөдлөл — гайхах, баярлах, харамсах зэргийг урьдчилан илэрхийлдэг. «〜гэдэг нь маш гайхалтай (харамсалтай) нь, ...» гэсэн утгатай. Урд нь ихэвчлэн мэдрэмж заасан тэмдэг нэг буюу үйл үг орно (驚いたことに — гайхалтай нь, 残念なことに — харамсалтай нь).

Бүтэц: 感情を表す動詞た形／い形容詞い／な形＋な＋ことに（は）

驚いたことに、彼は試験に一発で合格した。

Гайхалтай нь, тэр шалгалтад нэг дор тэнцчихсэн.

残念なことに、その店はもう閉まっていた。

Харамсалтай нь, тэр дэлгүүр хаалттай болсон байлаа.

〜ことになっている〜ことになっている

〜гэж тогтсон, 〜байх журамтай (дүрэм, төлөвлөгөө, заншил)

Энэ хэллэг нь дүрэм журам, төлөвлөгөө, гэрээ хэлэлцээр, нийгмийн заншил зэргээр тогтоогдсон, хэвшсэн зүйлийг илэрхийлдэг. Тухайн хүний хувийн шийдвэр биш, гадны нөхцөл, дүрмээр тогтсон зүйл гэдгийг онцолно. «〜ことになる»-ийн үргэлжилсэн хэлбэр бөгөөд тогтсон төлөв байдлыг заана.

Бүтэц: 動詞辞書形／動詞ない形＋ことになっている

会議は毎週月曜日に行うことになっている。

Хурлыг долоо хоног бүрийн даваа гарагт хийдэг журамтай.

この部屋では靴を脱ぐことになっている。

Энэ өрөөнд гутлаа тайлдаг журамтай.

〜ことは〜が〜ことは〜が

〜нь 〜боловч (тийм гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн ч болзолтой)

Энэ хэллэг нь ямар нэг зүйлийг хэсэгчлэн зөвшөөрөөд, гэхдээ дараа нь болзол, тайлбар, эсэргүүцэл нэмж хэлэхэд хэрэглэдэг. «Тийм нь тийм л дээ, гэхдээ...» гэсэн өнгө аястай. Адил үйл үг буюу тэмдэг нэгийг хоёр удаа давтаж, дунд нь は орж, ард нь が／けど-ээр болзол тавьдаг.

Бүтэц: 動詞・形容詞普通形＋ことは＋同じ語の普通形＋が

この服は、かわいいことはかわいいが、ちょっと高い。

Энэ хувцас хөөрхөн нь хөөрхөн л дөө, гэхдээ жаахан үнэтэй.

日本語は話せることは話せるが、漢字はあまり書けない。

Япон хэлээр ярьж чадах нь чадах л даа, гэхдээ ханз бараг бичиж чаддаггүй.

〜ことはない〜ことはない

〜хийх шаардлагагүй, 〜хэрэггүй (тайвшруулах, зөвлөх)

Энэ хэллэг нь ямар нэг үйлдэл хийх нь огт шаардлагагүй, хэрэггүй гэдгийг илэрхийлж, ихэвчлэн хэн нэгнийг тайвшруулах, зориг өгөх, зөвлөхөд хэрэглэдэг. «〜する必要はない»-тэй ойролцоо утгатай. Жишээ нь санаа зовж буй хүнд «санаа зовох хэрэггүй» гэж тайтгаруулахад тохиромжтой.

Бүтэц: 動詞辞書形＋ことはない

君は悪くないんだから、謝ることはないよ。

Чи буруугүй болохоор уучлал гуйх хэрэггүй шүү.

まだ時間があるから、そんなに急ぐことはない。

Цаг бий болохоор тэгтлээ яарах хэрэггүй.

〜際（に）／〜さいは〜さい（に）／〜さいは

〜үед, 〜тохиолдолд (албан ёсны)

「〜とき」-ийн албан ёсны, бичгийн хэлбэр бөгөөд ямар нэг онцгой буюу чухал үед, тохиолдолд ямар нэг үйлдэл хийгдэхийг заана. Зарлал, гарын авлага, албан ярианд түгээмэл хэрэглэгддэг. Энгийн өдөр тутмын жижиг үйлдэлд биш, харин томоохон эсвэл албан ёсны нөхцөлд хэрэглэдгээрээ 「とき」-ээс ялгаатай.

Бүтэц: 動詞辞書形／た形＋際（に）／名詞＋の＋際（に）

お降りの際は、足元にご注意ください。

Буух үедээ хөлийнхөө доороос болгоомжтой байгаарай.

契約の際には、印鑑が必要です。

Гэрээ байгуулах үед тамга шаардлагатай.

詳しくは、お申し込みの際にご説明いたします。

Дэлгэрэнгүйг бүртгүүлэх үед тань тайлбарлаж өгнө.

〜さえ

〜хүртэл, 〜ч гэсэн (онцлох)

Хамгийн жишээ болохуйц туйлын зүйлийг дэвшүүлж онцолно: «бүр энэ хүртэл тийм бол бусдыг хэлэх ч хэрэггүй» гэсэн санааг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн гайхах, цочих, муудах байдлыг онцлоход ашиглагдаж, олонтаа сөрөг утга агуулна. 「も」-той төстэй боловч 「さえ」 нь хамгийн туйлын тохиолдлыг онцолж илүү хүчтэй өнгө аяс өгдөг.

Бүтэц: 名詞＋さえ／名詞＋で＋さえ／動詞て形＋さえ

そんなことは子どもでさえ知っている。

Тийм зүйлийг бүр хүүхэд хүртэл мэддэг.

忙しくて、食事をする時間さえない。

Завгүй болохоор хоол идэх цаг хүртэл алга.

彼は自分の名前さえ書けなかった。

Тэр өөрийнхөө нэрийг хүртэл бичиж чаддаггүй байсан.

〜さえ〜ば

зөвхөн 〜л бол хангалттай

Зөвхөн нэг л нөхцөл хангагдвал хүссэн үр дүнд хүрнэ гэдгийг илэрхийлнэ: «гагцхүү энэ нэг зүйл байвал болоо, өөр юу ч хэрэггүй» гэсэн санаа. Бусад нөхцлийг хасч, ганц хамгийн чухал нөхцлийг онцолдгоороо хүчтэй. 「さえ」-ийн ард болзлын 「ば」 хэлбэр (тэмдэг нэр, үйл үг) орж бүрэлдэнэ.

Бүтэц: 名詞＋さえ＋動詞ば形／い形容詞＋ければ；動詞ます形＋さえすれば

お金さえあれば、何でもできると思っている。

Зөвхөн мөнгөтэй л бол юу ч хийж чадна гэж тэр боддог.

この薬を飲みさえすれば、すぐ治りますよ。

Энэ эмийг ууж л өгвөл шууд эдгэрнэ шүү.

天気さえよければ、明日はピクニックに行きます。

Зөвхөн цаг агаар сайхан л бол маргааш пикникт явна.

〜最中に（〜さいちゅうに）〜さいちゅうに

яг 〜хийж байх дунд нь

Ямар нэг үйлдэл хамгийн эрчимтэй явагдаж байх яг тэр агшинд өөр нэг зүйл (ихэвчлэн гэнэтийн, тасалдуулсан зүйл) тохиолдсоныг заана. «Яг дундуур нь, яг тэр үед» гэсэн санаа агуулдаг тул ихэвчлэн саад болсон, тохиромжгүй цагт болсон зүйлийг илэрхийлдэг. 「〜ているところに」-тай ойролцоо.

Бүтэц: 動詞ている形＋最中に／名詞＋の＋最中に

会議の最中に、急に電話が鳴り出した。

Хурал яг дундаа байхад гэнэт утас дуугарч эхлэв.

食事をしている最中に、お客さんが来た。

Хоол идэж байх яг дунд нь зочин ирлээ.

シャワーを浴びている最中に、電話がかかってきた。

Шүршүүрт орж байх дунд нь утас дугуйллаа.

〜せいで／〜せいか

〜буруугаас болж, 〜улмаас (муу үр дүн)

Муу буюу таагүй үр дүнгийн шалтгааныг заана: ямар нэг зүйлээс болж буруу зүйл болсныг буруутгасан, гомдсон өнгө аястай илэрхийлнэ. 「せいで」 нь шалтгааныг тодорхой заадаг бол 「せいか」 нь «магадгүй ...-аас болсон болов уу» гэсэн тодорхой бус таамгийг илэрхийлнэ. Сайн үр дүнг заахдаа 「おかげで」-г хэрэглэнэ гэдгийг андуурч болохгүй.

Бүтэц: 動詞・い形容詞普通形＋せいで／せいか；な形容詞＋な＋せいで；名詞＋の＋せいで

台風のせいで、電車が止まってしまった。

Хар салхины улмаас галт тэрэг зогссон.

寝不足のせいか、今日は頭が痛い。

Нойр дутсанаас болсон болов уу, өнөөдөр толгой өвдөж байна.

あなたのせいで、私まで叱られた。

Чиний буруугаас болж намайг хүртэл загнасан.

〜だけあって

〜гэдгийн хэрэг, 〜учраас зохистойгоор

Ямар нэг шалтгаан, нөхцөлд (туршлага, статус, нэр хүнд гэх мэт) тохирсон, түүнд зохицсон сайн үр дүн гарсныг магтсан өнгөөр илэрхийлнэ: «...-ийн хэрэг л дээ, тийм болохоор зүй ёсоор» гэсэн санаа. Голдуу эерэг, биширсэн дүгнэлтэд хэрэглэгдэнэ. 「だけのことはある」 гэж адил утгаар бас хэлдэг.

Бүтэц: 動詞・い形容詞普通形＋だけあって；な形容詞＋な／である＋だけあって；名詞＋だけあって

彼は十年も日本に住んでいただけあって、日本語が上手だ。

Тэр Японд бараг арван жил амьдарсны хэрэг, япон хэлэндээ сайн.

この店は高いだけあって、料理がとてもおいしい。

Энэ ресторан үнэтэйн хэрэг хоол нь үнэхээр амттай.

さすが有名なホテルだけあって、サービスがすばらしい。

Алдартай зочид буудлынх нь хэрэг, үйлчилгээ нь үнэхээр гайхалтай.

〜だけでなく

зөвхөн 〜төдийгүй

«Зөвхөн нэг зүйл төдийгүй, түүн дээр нэмж өөр зүйл ч мөн» гэсэн утгаар хоёр буюу хэд хэдэн зүйлийг нэмж дэвшүүлэхэд хэрэглэнэ. Ихэвчлэн арын хэсэгт 「も」-той хамт хэрэглэгддэг. Энгийн ярианд ч, бичгийн хэлэнд ч өргөн ашиглагддаг түгээмэл бүтэц.

Бүтэц: 動詞・い形容詞普通形＋だけでなく；な形容詞＋な／である＋だけでなく；名詞＋だけでなく

彼女は英語だけでなく、中国語も話せる。

Тэр эмэгтэй зөвхөн англиар төдийгүй хятадаар ч ярьдаг.

この公園は子どもだけでなく、大人にも人気がある。

Энэ цэцэрлэгт хүрээлэн зөвхөн хүүхдүүдэд төдийгүй насанд хүрэгчдэд ч алдартай.

彼は頭がいいだけでなく、性格もいい。

Тэр зөвхөн ухаантай төдийгүй зан чанар нь ч сайхан.

〜だけに

〜учраас (тийм ч учраас илүү)

Ямар нэг шалтгаан, нөхцлийн улмаас түүнд тохирсон үр дүн (ихэвчлэн хэвийн хэмжээнээс илүү хүчтэй) гарсныг заана: «яг тийм болохоор л үнэхээр илүү...» гэсэн санаа. Хүлээлтэд нийцсэн эсвэл эсрэгээрээ хүлээлтээс зөрсөн хариу үйлдлийг онцлоход хэрэглэдэг. Сайн ба муу аль ч үр дүнд хэрэглэгдэнэ.

Бүтэц: 動詞・い形容詞普通形＋だけに；な形容詞＋な＋だけに；名詞＋だけに

彼は期待していただけに、不合格を知ってとても落ち込んだ。

Тэр их найдаж байсан учраас тэнцээгүйгээ мэдээд маш их сэтгэлээр унасан.

プロの選手だけに、技術がすばらしい。

Мэргэжлийн тамирчин учраас техник нь үнэхээр гайхалтай.

一生懸命練習しただけに、優勝できてうれしい。

Чин сэтгэлээсээ дасгал хийсэн учраас түрүүлж чадсандаа баяртай байна.

〜だす

〜гэж эхлэх (гэнэт)

Үйл үгийн ます-хэлбэрийн язгуурт залгаж, ямар нэг үйлдэл гэнэт, гэнэтийн байдлаар эхэлсэнг заана. 「〜はじめる」-тай төстэй боловч 「〜だす」 нь голдуу гэнэт, гэнэтийн санаандгүй эхлэлийг онцолдог. Эхлэх агшныг заадаг тул өөрөө хяналтгүй, төлөвлөгөөгүй үйлдэлд илүү тохирно.

Бүтэц: 動詞ます形（語幹）＋だす

急に雨が降りだした。

Гэнэт бороо орж эхлэв.

彼女は突然泣きだした。

Тэр эмэгтэй гэнэт уйлж эхлэв.

その話を聞いて、みんな笑いだした。

Тэр яриаг сонсоод бүгд инээж эхлэв.

〜たて

дөнгөж сая 〜сан (шинэхэн)

Үйл үгийн ます-хэлбэрийн язгуурт залгаж, тухайн үйлдэл дөнгөж сая дуусаад шинэхэн, шинэ хэвээрээ байгааг заана. Ихэвчлэн хоол, талх, будсан гадаргуу зэрэг бодит, шинэлэг чанарыг онцолсон зүйлд хэрэглэгддэг. 「焼きたてのパン」 (дөнгөж сая жигнэсэн талх) мэт нэр үг тодотгоход олонтаа тааралдана.

Бүтэц: 動詞ます形（語幹）＋たて（の＋名詞）

焼きたてのパンはとてもおいしい。

Дөнгөж сая жигнэсэн талх үнэхээр амттай.

ペンキを塗りたてだから、触らないでください。

Дөнгөж сая будаг түрхсэн болохоор гар бүү хүргээрэй.

とれたての野菜は新鮮でおいしい。

Дөнгөж сая хураасан хүнсний ногоо шинэхэн, амттай.

〜たとたん（に）〜たとたん（に）

〜тэр даруйд, 〜тэр агшинд

Нэг үйлдэл дуусмагц яг тэр агшинд өөр нэг зүйл (ихэвчлэн гэнэтийн, гэнэтхэн санаандгүй зүйл) тохиолдсоныг заана: «...-маггц л тэр дороо» гэсэн санаа. Хоёр дахь үйл явдал нь голдуу гэнэтийн бөгөөд ярьж буй хүний хүсэл зоригоос үл хамаарах зүйл байдаг. Тиймээс араас нь тушаал, хүсэлт ороход тохирохгүй.

Бүтэц: 動詞た形＋とたん（に）

ドアを開けたとたん、猫が飛び出してきた。

Хаалга нээмэгц л муур үсрэн гарч ирэв.

立ち上がったとたんに、めまいがした。

Босмогц л толгой эргэв.

彼の顔を見たとたん、何も言えなくなった。

Түүний царайг харсан тэр агшинд юу ч хэлж чадахаа больсон.

〜たび（に）〜たび（に）

〜болгонд, 〜бүрд

Ямар нэг үйлдэл, тохиолдол давтагдах болгонд тогтмол адил зүйл болдгийг заана: «...-х бүрд, ...-х болгонд тэр болгонд» гэсэн санаа. Тухайн үйлдэл болсон цаг бүрт ижил үр дүн дагалддагийг онцолно. Бичгийн болон ярианы хэлэнд аль алинд нь хэрэглэгддэг.

Бүтэц: 動詞辞書形＋たびに／名詞＋の＋たびに

この写真を見るたびに、学生時代を思い出す。

Энэ зургийг харах болгондоо оюутан насаа дурсдаг.

彼は会うたびに、新しい話を聞かせてくれる。

Тэр уулзах болгондоо надад шинэ яриа ярьж өгдөг.

出張のたびに、その町のおみやげを買う。

Томилолтоор явах болгондоо тэр хотынхоо бэлэг дурсгал авдаг.

〜だらけ

〜дүүрэн, 〜аар бүрхэгдсэн (сөрөг)

Ямар нэг (ихэвчлэн таагүй, бохир, эвгүй) зүйлээр дүүрсэн, хаа сайгүй бүрхэгдсэн байдлыг заана: «бүхэлдээ ...-аар дүүрэн» гэсэн санаа. Тоос, шавар, цус, алдаа зэрэг сөрөг утгатай зүйлд голдуу хэрэглэгдэж, муу муухай, эмх замбараагүй өнгө аяс өгдөг. 「ほこりだらけ」, 「間違いだらけ」 мэт хэлбэрээр түгээмэл.

Бүтэц: 名詞＋だらけ

子どもたちは泥だらけになって遊んでいた。

Хүүхдүүд шавар дүүрэн болж тоглож байв.

彼の作文は間違いだらけだった。

Түүний зохион бичлэг алдаа дүүрэн байсан.

部屋がほこりだらけで、掃除が大変だ。

Өрөө тоос дүүрэн болохоор цэвэрлэхэд их хэцүү.

〜たらどうですか

〜вал ямар вэ? (зөвлөгөө)

Бусдад ямар нэг үйлдэл хийхийг санал болгож, зөвлөхөд хэрэглэнэ: «...-вал яадаг юм, ...-ваас яаж байна?» гэсэн санаа. 「〜たらどう」 нь дотно, 「〜たらどうですか」 нь арай эелдэг хэлбэр. Анхааруулах, ятгах өнгөтэй болж болзошгүй тул ахмад настан, дээд албан тушаалтанд шууд хэлэхгүй байх нь зүйтэй.

Бүтэц: 動詞た形＋ら＋どうですか

疲れているなら、少し休んだらどうですか。

Ядарч байгаа бол жаахан амарвал яадаг юм?

分からないなら、先生に聞いてみたらどうですか。

Мэдэхгүй байгаа бол багшаасаа асууж үзвэл яадаг юм?

そんなに心配なら、電話してみたらどうですか。

Тэгж их санаа зовж байгаа бол утсаар ярьж үзвэл яадаг юм?

〜ついでに

〜хийх замдаа, завшаан зуур

Үндсэн нэг үйлдэл хийх боломжийг далимдуулан, тэр завшаанаар нэмэлт өөр нэг үйлдлийг давхар хийхийг заана: «...-х завшаанаар, ...-х далимаар» гэсэн санаа. Үндсэн зорилго нь нэг үйлдэл бөгөөд нөгөө нь дашрамд хийсэн нэмэлт үйлдэл болно. Цаг, хүчээ хэмнэх санаа агуулна.

Бүтэц: 動詞辞書形／た形＋ついでに；名詞＋の＋ついでに

買い物に行くついでに、郵便局に寄った。

Дэлгүүр явах замдаа шуудангаар орлоо.

散歩のついでに、パンを買ってきた。

Зугаалах завшаанаар талх аваад ирлээ.

東京へ出張したついでに、友達に会った。

Токиод томилолтоор явсан далимаар найзтайгаа уулзсан.

〜っけ

...байсан билүү? (мартсанаа сэргээн санах)

Мартсан буюу тодорхой санахгүй байгаа зүйлээ өөртөө буюу ярилцагчдаа баталгаажуулан асуухад хэрэглэнэ. Ярианы дотно хэлбэр учраас албан ёсны нөхцөлд тохиромжгүй. Ихэвчлэн өнгөрсөн цагт (〜たっけ) хэрэглэгддэг ч одоо цагийн зүйлийг санахдаа ч хэрэглэж болно.

Бүтэц: 動詞・い形容詞普通形＋っけ / 名詞・な形容詞＋だ（った）＋っけ

あれ、君の誕生日って今日だっけ？

Өө, чиний төрсөн өдөр өнөөдөр байсан билүү?

この映画、前に見たっけ？

Энэ кино, бид өмнө нь үзсэн билүү?

鍵はどこに置いたっけ。

Түлхүүрээ хаана тавьсан билээ дээ.

〜っこない

огт ...хгүй, ердөө боломжгүй (хүчтэй үгүйсгэл)

Ямар нэг зүйл болох боломж огт байхгүй гэдгээ хүчтэй, итгэлтэйгээр илэрхийлэхэд хэрэглэнэ. "Тийм юм хэзээ ч болохгүй" гэсэн дотно, ярианы өнгө аястай үг. Үйл үгийн ます-хэлбэрийн үндэс дээр っこない залгана.

Бүтэц: 動詞ます形の語幹＋っこない

こんな難しい問題、私に分かりっこないよ。

Ийм хэцүү бодлого надад ердөө ойлгогдохгүй шүү дээ.

宝くじなんて、当たりっこない。

Сугалаа гэдэг хожино гэж байхгүй ээ.

今から走っても、間に合いっこない。

Одоо гүйсэн ч гэсэн амжихгүй нь ээ.

〜つつ

...нгаа зэрэг, ...сээр (хоёр үйлийг зэрэг хийх); мөн ...атлаа (зөрчил)

Нэг этгээд хоёр үйлдлийг нэгэн зэрэг хийж байгааг илэрхийлнэ, 〜ながら-тай ойролцоо боловч бичгийн, албан ёсны өнгөтэй. Мөн 〜つつ(も) хэлбэрээр "...гэдгийг мэдсээр атлаа" гэсэн зөрчилт утга илэрхийлж болно. Үйл үгийн ます-хэлбэрийн үндэс дээр залгана.

Бүтэц: 動詞ます形の語幹＋つつ（も）

音楽を聞きつつ、勉強している。

Хөгжим сонсонгоо хичээлээ хийж байна.

体に悪いと知りつつ、たばこをやめられない。

Биед хортой гэдгийг мэдсээр атлаа тамхиа болих чадахгүй байна.

両国は協力しつつ、問題を解決した。

Хоёр улс хамтран ажиллангаа асуудлыг шийдвэрлэв.

〜つつある

...сээр байгаа, аажмаар ...ж байгаа (явагдаж буй өөрчлөлт)

Нэг үйл явц буюу өөрчлөлт тасралтгүй, аажмаар явагдаж байгааг илэрхийлнэ. 〜ている-тэй төстэй боловч "тодорхой чиглэлд урагшилсаар байгаа" гэсэн утгыг онцолсон, бичгийн өнгөтэй. Ихэвчлэн өсөх, буурах, өөрчлөгдөх зэрэг хувьсал заасан үйл үгтэй хэрэглэгддэг.

Бүтэц: 動詞ます形の語幹＋つつある

地球の環境は悪化しつつある。

Дэлхийн байгаль орчин аажмаар муудсаар байна.

彼の病気は回復しつつある。

Түүний өвчин аажмаар эдгэрсээр байна.

日本の人口は減りつつある。

Японы хүн ам аажмаар буурсаар байна.

〜っぽい

...шинжтэй, ...маягийн, ...дэх хандлагатай

Ямар нэг шинж чанар, төрх ажиглагдаж байгаа буюу тийм хандлага ихтэй гэдгийг илэрхийлнэ. Нэр үгэнд залгавал "...шиг, ...маягийн", үйл үгэнд залгавал "байнга ...дэг" гэсэн утга гарна. Ярианы хэллэгт түгээмэл, ихэвчлэн бага зэрэг сөрөг буюу үнэлгээний өнгөтэй. Залгасан үг い-тэмдэг нэр шиг хувирна.

Бүтэц: 名詞／動詞ます形の語幹／い形容詞の語幹＋っぽい

彼は飽きっぽいから、何をしても長続きしない。

Тэр түргэн залхдаг учраас юу хийсэн удаан тэсдэггүй.

この服は子供っぽいので、あまり着たくない。

Энэ хувцас хүүхдийн маягтай учраас тийм ч өмсөх дургүй байна.

白っぽいシャツを買った。

Цайвар өнгөтэй цамц авлаа.

〜て以来（〜ていらい）〜ていらい

...сэн цагаас хойш, ...сэн цагаасаа эхлэн

Өнгөрсөн нэг үйл явдал болсон цагаас хойш одоог хүртэл нэг байдал үргэлжилж байгааг илэрхийлнэ. Тэр цэгээс хойш дахин давтагдаагүй буюу тогтвортой үргэлжилсэн зүйлд хэрэглэдэг тул түр зуурын богино хугацааны зүйлд тохирохгүй. Нэр үгэнд шууд 以来 залгаж болно.

Бүтэц: 動詞て形＋以来 / 名詞＋以来

卒業して以来、彼に一度も会っていない。

Төгссөн цагаасаа хойш би түүнтэй ганц ч удаа уулзаагүй.

日本に来て以来、毎日日本語を勉強している。

Японд ирсэн цагаасаа хойш би өдөр бүр япон хэл сурч байна.

入院して以来、彼の体調はずっと悪い。

Эмнэлэгт хэвтсэн цагаасаа хойш түүний биеийн байдал байнга муу байна.

〜てからでないと／〜てからでなければ

...сний дараа л болохоос, ...хгүй бол (өмнө нь) болохгүй

Нэг үйлдлийг хийгээгүй бол дараагийн үйлдэл хийх боломжгүй, заавал эхний нөхцөл хангагдсаны дараа л болно гэдгийг илэрхийлнэ. Ард нь ихэвчлэн үгүйсгэсэн буюу боломжгүй гэсэн утгатай хэллэг (〜ない、〜できない гэх мэт) орно. Хоёр хувилбар нь утга нэг.

Бүтэц: 動詞て形＋からでないと／からでなければ＋（否定的な結果）

予約してからでないと、その店には入れません。

Урьдчилан захиалга өгсний дараа л тэр газарт орж болохоос үгүй бол орж болохгүй.

上司に相談してからでなければ、返事はできません。

Даргатайгаа зөвлөлдсөний дараа л болохоос үгүй бол хариу өгч чадахгүй.

準備運動をしてからでないと、泳いではいけない。

Биеэ дулаацуулсны дараа л болохоос эс бөгөөс усанд сэлж болохгүй.

〜てしょうがない／〜てしかたがない

тэвчихийн аргагүй ..., маш их ... (мэдрэмж/хүсэл хэт хүчтэй)

Ямар нэг мэдрэмж, хүсэл, биеийн байдал хэтэрхий хүчтэй болж тэвчихийн аргагүй болсныг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн өөрийн биеэр мэдэрч буй сэтгэл хөдлөл, биеийн мэдрэмжид (нойр хүрэх, өлсөх, дургүй хүрэх гэх мэт) хэрэглэнэ. 〜しょうがない нь ярианы өнгөтэй, 〜しかたがない арай албан ёсны.

Бүтэц: 動詞て形／い形容詞-くて／な形容詞-で＋しょうがない・しかたがない

朝から何も食べていないので、お腹が空いてしょうがない。

Өглөөнөөс хойш юу ч идээгүй болохоор тэвчихийн аргагүй өлсөж байна.

彼のことが気になってしかたがない。

Түүнийг бодоод тэвчихийн аргагүй санаа зовоод байна.

毎日同じ仕事で、退屈でしょうがない。

Өдөр бүр л нэг ажил болохоор тэвчихийн аргагүй уйдаж байна.

〜てたまらない

тэвчихийн аргагүй ..., тэсэхийн аргагүй маш их ...

Мэдрэмж буюу хүсэл хэт хүчтэй болж, тэвчиж тэсэхийн аргагүй болсныг илэрхийлнэ. 〜てしょうがない-тай утга маш ойролцоо боловч сэтгэл хөдлөлийг арай хүчтэй, аяндаа төрж буй мэдрэмжид онцлон хэрэглэдэг. Голдуу өөрийн биеэр мэдэрч буй мэдрэмж, биеийн байдалд хэрэглэнэ.

Бүтэц: 動詞て形／い形容詞-くて／な形容詞-で＋たまらない

新しいスマホが欲しくてたまらない。

Шинэ ухаалаг утас тэвчихийн аргагүй маш их авмаар байна.

国に残してきた家族に会いたくてたまらない。

Эх орондоо үлдээж ирсэн гэр бүлтэйгээ тэсэхийн аргагүй уулзмаар байна.

暑くてたまらないので、エアコンをつけた。

Тэвчихийн аргагүй халуун байсан болохоор агааржуулагчаа асаалаа.

〜てならない

...аад байх, тэвчихийн аргагүй ...санагдах

Сэтгэл хөдлөл буюу мэдрэмж аяндаа төрж, өөрийн хүслээс үл хамаараар хүчтэй мэдрэгдэж байгааг илэрхийлнэ. Ялангуяа "санагдах, бодогдох, мэдрэгдэх" зэрэг сэтгэлийн төлөв буюу аяндаа үүсэх мэдрэмжид хэрэглэдэг бөгөөд бичгийн арай албан ёсны өнгөтэй. 〜てたまらない, 〜てしょうがない-тай ойролцоо.

Бүтэц: 動詞て形／い形容詞-くて／な形容詞-で＋ならない

試験の結果が気になってならない。

Шалгалтын дүн тэвчихийн аргагүй санаа зовоод байна.

彼の言葉が嘘のように思えてならない。

Түүний үг худал юм шиг л санагдаад байна.

祖母のことが心配でならない。

Эмээгийнхээ төлөө тэвчихийн аргагүй санаа зовоод байна.

〜ということだ

...гэнэ ээ (сонссон мэдээ); ...гэсэн үг (дүгнэлт/тайлбар)

Хоёр үндсэн утгатай. Нэгдүгээрт, өөр хүнээс сонссон буюу мэдээллийн эх сурвалжаас олж авсан мэдээллийг дамжуулахад "...гэнэ ээ" гэсэн утгатай хэрэглэнэ. Хоёрдугаарт, ярьсан зүйлийн утга буюу дүгнэлтийг тайлбарлахад "...гэсэн үг" гэсэн утгатай хэрэглэнэ. Контекстоор аль утга нь болохыг ялгана.

Бүтэц: 普通形＋ということだ

天気予報によると、明日は雨が降るということだ。

Цаг агаарын мэдээгээр маргааш бороо орно гэнэ.

返事がないということは、彼は来ないということだ。

Хариу ирэхгүй байгаа нь тэр ирэхгүй гэсэн үг.

部長は来月、転勤するということです。

Хэлтсийн дарга ирэх сард өөр газар шилжин ажиллана гэнэ лээ.

〜というと／〜といえば／〜といったら

...гэвэл, ...тухайд бол (сэдвийг гаргаж ирэх)

Ярилцагчийн хэлсэн үг буюу нэг сэдвийг авч, түүнтэй холбоотойгоор анхаарлаа төвлөрүүлэх буюу санаанд орж ирсэн зүйлээ хэлэхэд хэрэглэнэ. "Тэр зүйлийн тухай ярих юм бол" гэсэн утгаар сэдвийг танилцуулна. 〜といえば хамгийн түгээмэл, 〜といったら нь сэтгэл хөдлөл буюу гайхшралыг онцолж болно.

Бүтэц: 名詞／普通形＋というと／といえば／といったら

日本の山といえば、やはり富士山が有名だ。

Японы уулсын тухайд бол юутай ч Фүжи уул алдартай.

夏といえば、海とスイカを思い出す。

Зун гэвэл далай ба тарвас санаанд ордог.

京都というと、古いお寺を思い浮かべる人が多い。

Киото гэвэл эртний сүм хийдийг төсөөлдөг хүн олон.

〜というものだ

яг л ...гэдэг нь энэ, ...гэж үүнийг хэлнэ (дүгнэн илэрхийлэх)

Ямар нэг зүйлийн талаар ерөнхий үнэн буюу ярьж буй хүний дүгнэлт, үнэлэлтийг хүчтэй итгэлтэйгээр илэрхийлэхэд хэрэглэнэ. "Энэ бол яг л ...гэдэг юм даа" гэсэн утгаар учир зүйн дүгнэлт буюу нийтлэг ойлголтыг хэлнэ. Ихэвчлэн ярьж буй хүн өөрийн бодлоо онцлох өнгөтэй.

Бүтэц: 名詞／普通形（動詞・い形容詞）＋というものだ

困っている時に助け合うのが、本当の友情というものだ。

Хүнд цагт бие биедээ тусалдаг нь жинхэнэ нөхөрлөл гэдэг нь яг энэ.

一人で全部やろうとするのは、無理というものだ。

Бүгдийг ганцаараа хийх гэх нь хэтэрхий хэрэг гэдэг нь яг энэ дээ.

努力すれば必ず報われる、というものでもない。

Хичээвэл заавал үр шимээ өгнө гэж ч үргэлж байдаггүй юм.

〜というものではない

...гэж хэлж болохгүй, заавал тийм биш (хэсэгчлэн үгүйсгэх)

Нэг бодол буюу ойлголт үргэлж, бүхэлдээ зөв биш гэдгийг зөөлрүүлж үгүйсгэхэд хэрэглэнэ. "Тэгээд л болоод байх юм биш", "заавал тийм гэж хэлж болохгүй" гэсэн утгаар нэг талыг барьсан санааг няцаана. 〜というものでもない хэлбэр нь бүр зөөлөн өнгөтэй.

Бүтэц: 普通形＋というものではない（というものでもない）

お金があれば幸せだ、というものではない。

Мөнгөтэй бол жаргалтай гэж заавал хэлж болохгүй.

練習すれば誰でもプロになれる、というものではない。

Дасгал хийвэл хэн ч мэргэжлийн болж чадна гэж заавал тийм биш.

高ければいい商品だ、というものでもない。

Үнэтэй бол сайн бараа гэж ч заавал хэлж болохгүй.

〜というより

...гэхээсээ илүү, ...гэснээс (харьцуулан илүү зөв илэрхийлэл сонгох)

Хоёр илэрхийллийг харьцуулж, эхнийхээс хойдох нь илүү тохиромжтой, илүү зөв гэдгийг хэлэхэд хэрэглэнэ. "...гэж хэлэхээсээ илүү харин ...гэсэн нь дээр" гэсэн утгатай. Ард нь ихэвчлэн むしろ (харин ч) гэх үг дагалдаж нэг зүйлийг илүү нарийвчлан тодорхойлно.

Бүтэц: 名詞／普通形＋というより（むしろ）

彼は先生というより、友達のような存在だ。

Тэр багш гэхээсээ илүү найз шиг хүн.

今日は涼しいというより、むしろ寒いくらいだ。

Өнөөдөр сэрүүн гэхээсээ илүү харин ч хүйтэн гэхээр байна.

あの絵は美しいというより、不思議な感じがする。

Тэр зураг гоё гэхээсээ илүү ид шидтэй мэдрэмж төрүүлдэг.

〜とおり（に）／〜どおり〜とおり（に）／〜どおり

〜ёсоор, 〜гэсэн шиг

Ямар нэг зүйл хэлсэн, бичсэн, бодсон, заасан зүйлтэй яг адилхан байдлаар хийгдэж байгааг илэрхийлнэ. Үйл үг, нэр үгийн дараа 「とおり」 хэлбэрээр, харин нэр үгэнд шууд залгахдаа 「どおり」 болж дуудагдана (жишээ нь 予定どおり). Хүний заавар, төлөвлөгөө, хүлээлтийн дагуу үр дүн гарсныг хэлэхэд маш түгээмэл хэрэглэгдэнэ.

Бүтэц: 動詞辞書形/た形＋とおり（に）；名詞＋の＋とおり（に）；名詞＋どおり（に）

先生が言ったとおりに書いてください。

Багшийн хэлсэн ёсоор бичээрэй.

全部、計画どおりに進んでいます。

Бүх зүйл төлөвлөгөөний дагуу явж байна.

〜とか

〜гэх юм билээ, 〜гэнэ лээ (тодорхой бус сонссон мэдээ)

Бусдаас сонссон, гэхдээ бүрэн итгэлтэй биш, тодорхой бус мэдээллийг дамжуулахад хэрэглэнэ. Өгүүлбэрийн төгсгөлд орж, «...гэх юм билээ», «...гэсэн юм билээ» гэсэн зөөлөн, болгоомжтой өнгө аястай болгоно. Жагсаалт үүсгэдэг 「〜とか〜とか」-аас ялгаатай нь энэ нь нэг л дамжуулсан мэдээллийг зөөлрүүлж хэлдэг.

Бүтэц: 普通形＋とか（өгүүлбэрийн төгсгөлд）

田中さんは来月結婚するとか。

Танака дараа сар гэрлэнэ гэх юм билээ.

あの店はもう閉まったとか聞きました。

Тэр дэлгүүр аль хэдийн хаагдсан гэх юм сонссон.

〜どころか

〜байтугай, 〜бол бүү хэл

Эхний зүйлийг үгүйсгээд, бодит байдал түүнээс эрс өөр буюу ихэвчлэн илүү хүчтэй эсрэг утгатай болохыг онцлоход хэрэглэнэ. «...байтугай, харин ч эсрэгээрээ...» гэсэн санааг илэрхийлж, хүлээлтийг бүрэн няцаана. Хоёр дахь хэсэгт ихэвчлэн эхнийхээс эрс ялгаатай, гэнэтийн агуулга орно.

Бүтэц: 名詞／普通形（な形・名詞は語幹）＋どころか

漢字どころか、ひらがなも読めません。

Кандзи байтугай, хирагана ч уншиж чаддаггүй.

彼は謝るどころか、笑っていた。

Тэр уучлал гуйх байтугай, харин ч инээж байсан.

〜どころではない

〜хийх нөхцөл байдал биш, 〜хийх зав алга

Нөхцөл байдлын улмаас ямар нэг зүйлийг хийх боломж, цаг зав, сэтгэлийн тэнхээ огт байхгүй болохыг хүчтэй илэрхийлнэ. Ихэвчлэн завгүй, яаралтай, эсвэл хүндрэлтэй байдлын улмаас тухайн үйлийг хийх ямар ч боломжгүй гэдгийг хэлдэг. «...хийх биш ээ» гэсэн хатуу үгүйсгэлийн өнгөтэй.

Бүтэц: 名詞／動詞辞書形＋どころではない

仕事が忙しくて、旅行どころではない。

Ажил завгүй болохоор аялал хийх нөхцөл огт алга.

風邪で、勉強するどころではなかった。

Ханиад хүрчихээд хичээл хийх зав ч алга байсан.

〜ところに／〜ところへ

яг 〜гэж байтал (тэр агшинд)

Яг ямар нэг үйл явагдаж байх буюу болохын даваан дээр өөр нэг үйл явдал тохиолдсоныг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн тухайн агшинд хэн нэгэн ирэх, утас дуугарах зэрэг гадны үйл явдал саад болсон эсвэл цагаа тааруулж тохиолдсон утгатай. 「に」 ба 「へ」 хоёр бараг ялгаагүй боловч 「へ」 нь хөдөлгөөн, ирэлтийг илүү онцолно.

Бүтэц: 動詞辞書形/ている/た形・い形容詞・名詞＋の＋ところに／ところへ

出かけようとしたところに、電話がかかってきた。

Гарах гэж байтал утас дуугарлаа.

困っているところへ、友達が助けに来てくれた。

Гачигдаж байтал найз маань тусламж болж ирлээ.

〜ところを

яг 〜байх үед, 〜байгаа дээр (саад болох/баригдах)

Яг ямар нэг байдалд байх агшинд хэн нэгэн харсан, барьсан, саад болсон, эсвэл тухайн нөхцөлд хандсаныг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн «яг ингэж байх дээр нь баригдах/харагдах» эсвэл эелдгээр «завгүй байгаа дээр чинь төвөг удлаа» гэсэн утгаар хэрэглэгддэг. Дараа нь ихэвчлэн харах, барих, дуудах зэрэг үйл орно.

Бүтэц: 動詞辞書形/ている/た形・い形容詞・名詞＋の＋ところを

タバコを吸っているところを先生に見られた。

Тамхи татаж байх үед минь багш харчихлаа.

お忙しいところを、ありがとうございます。

Завгүй байгаа дээр тань цаг гаргаж өгсөнд баярлалаа.

〜としたら／〜とすれば／〜とすると

хэрэв 〜гэвэл, 〜гэж үзвэл

Ямар нэг нөхцлийг таамаглан тавьж, тэр нь үнэн гэж үзвэл логикийн хувьд ямар дүгнэлт гарахыг ярихад хэрэглэнэ. «Хэрэв ийм байдал бий гэж үзвэл...» гэсэн таамаг-логик нөхцлийг илэрхийлнэ. Гурван хувилбар нь утгын хувьд ойролцоо: 「とすれば」 нь илүү логик, 「としたら」 нь илүү ярианы, 「とすると」 нь автоматаар гарах дүгнэлтийг онцолно.

Бүтэц: 普通形＋としたら／とすれば／とすると

明日試験があるとしたら、今晩勉強しなければならない。

Хэрэв маргааш шалгалт байх юм бол өнөө орой хичээлээ хийх ёстой.

この話が本当だとすれば、大変なことだ。

Хэрэв энэ яриа үнэн гэж үзвэл том асуудал шүү.

〜として／〜としては

〜хувьд, 〜болж, 〜гэдэг утгаараа

Хэн нэгэн эсвэл ямар нэг зүйлийн байр суурь, үүрэг, шинж чанар, ангиллыг заахад хэрэглэнэ. «...-ийн хувьд», «...болгож», «...гэдэг хэмжээнд» гэсэн утгатай. 「としては」 нь тухайн байр суурийг онцлох буюу бусадтай харьцуулах өнгө аястай болгоно.

Бүтэц: 名詞＋として／としては

私は留学生としてこの大学で勉強しています。

Би гадаад оюутны хувьд энэ их сургуульд суралцаж байна.

日本語の試験としては、これはかなり難しい。

Япон хэлний шалгалт гэдэг утгаараа энэ нэлээд хэцүү байна.

〜としても

〜гэсэн ч, 〜байсан ч

Ямар нэг зүйлийг бодит эсвэл таамаг нөхцөл гэж хүлээн зөвшөөрсөн ч, түүнээс хүлээгдэх үр дүн гарахгүй буюу байдал өөрчлөгдөхгүйг илэрхийлнэ. «Хэдийгээр тийм байсан ч хамаагүй» гэсэн зөвшөөрөл-эсэргүүцлийн утгатай. Ихэвчлэн «...гэж үзсэн ч гэсэн» гэсэн таамаглалтай хослон хэрэглэгдэнэ.

Бүтэц: 普通形（な形・名詞はだ／である）＋としても

たとえ高いとしても、これを買います。

Хэдий үнэтэй байсан ч би үүнийг авна.

急いだとしても、間に合わないだろう。

Яарсан ч гэсэн амжихгүй биз дээ.

〜とともに

〜хамт, 〜дагалдан, 〜хэрээр

Гурван үндсэн утгатай: нэгдүгээрт «...-тай хамт, цуг» гэж хэн нэгэн эсвэл нэг зүйлтэй хамт байх; хоёрдугаарт «...-ийн зэрэгцээ, түүнчлэн» гэж хоёр зүйлийг зэрэг дурдах; гуравдугаарт «...-ийн хэрээр, ...дагалдан» гэж нэг зүйл өөрчлөгдөхөд нөгөө нь хамт өөрчлөгдөхийг илэрхийлнэ. Албан ёсны, бичгийн өнгө аястай.

Бүтэц: 名詞／動詞辞書形＋とともに

年をとるとともに、体が弱くなった。

Нас ахих хэрээр бие султай боллоо.

家族とともに新年を迎えた。

Гэр бүлийнхэнтэйгээ хамт шинэ оноо угтсан.

〜とは限らない（〜とはかぎらない）〜とはかぎらない

〜гэж заавал биш, үргэлж тийм биш

Ерөнхийдөө үнэн мэт санагдах зүйл бүх тохиолдолд, заавал тийм байдаггүй гэдгийг илэрхийлж, ерөнхий дүгнэлтэд хязгаар тавьдаг. «...гэж тоолж болохгүй, заавал тэгдэггүй» гэсэн утгатай. Ихэвчлэн 「必ずしも」 (заавал) гэсэн үгтэй хослон, «заавал ...гэж хэлж болохгүй» гэсэн санааг хүчтэй болгоно.

Бүтэц: 普通形（な形・名詞はだなしも可）＋とは限らない

高いものが必ずしもいいとは限らない。

Үнэтэй зүйл заавал сайн гэж хэлж болохгүй.

日本人だから漢字が全部読めるとは限らない。

Япон хүн болгон кандзи бүгдийг уншиж чадна гэж заавал биш.

〜ないことには

〜хийхгүй бол (болохгүй)

Эхний нөхцөл биелэхгүй бол хүссэн үр дүн, дараагийн зүйл болж чадахгүй гэдгийг илэрхийлнэ. «...-гүйгээр бол юу ч болохгүй» гэсэн зайлшгүй нөхцлийн утгатай. Дараа нь ихэвчлэн сөрөг утгатай төгсгөл («болохгүй», «эхэлж чадахгүй», «ойлгохгүй» гэх мэт) орж, тэр нөхцөл ямар чухал болохыг онцолно.

Бүтэц: 動詞ない形＋ことには（＋сөрөг төгсгөл）

実際に見ないことには、何も言えない。

Бодитоор харахгүй бол юу ч хэлж чадахгүй.

お金がないことには、旅行に行けない。

Мөнгөгүй бол аялалд явж чадахгүй.

〜ないことはない／〜ないこともない

〜хийж болохгүй ч биш, арга байгаа

Давхар үгүйсгэл ашиглан ямар нэг боломж, арга огт байхгүй биш, бага зэрэг боломжтой гэдгийг зөөлөн, болгоомжтой илэрхийлнэ. «...-хгүй ч биш, нэг талаар боломжтой» гэсэн утгатай бөгөөд бүрэн итгэлгүй, болзолтой зөвшөөрлийн өнгө аястай. Шууд «болно» гэхээс илүү эргэлзээтэй, тал бүрд багтаасан хариулт өгөхөд тохиромжтой.

Бүтэц: 動詞ない形＋ことはない／こともない

急げば、間に合わないこともない。

Яарвал амжихгүй ч биш ээ (амжих арга бий).

辛い料理も、食べられないことはない。

Халуун ногоотой хоолыг идэж чадахгүй ч биш дээ.

〜ながら（も）

〜атлаа, 〜боловч (зөрчилдөх)

Хүлээгдэх зүйлээс эсрэг, зөрчилтэй байдал болсныг илэрхийлнэ. «...байтлаа, гэсэн ч» гэсэн утгатай бөгөөд эхний болон хоёр дахь хэсэг логикийн хувьд зөрчилдөнө. Зэрэгцээ үйлийг заадаг энгийн 「ながら」-аас ялгаатай нь энд эсрэг тэсрэг утга гарах ба 「も」 нэмэгдэхэд зөрчил улам тодорхой болно.

Бүтэц: 動詞ます形／い形容詞／な形容詞語幹／名詞＋ながら（も）

残念ながら、その日は行けません。

Харамсалтай нь тэр өдөр би явж чадахгүй.

狭いながらも、楽しい我が家だ。

Жижигхэн ч гэсэн жаргалтай манай гэр шүү.

〜などというものはない

〜гэх юм огт байхгүй

Ямар нэг зүйл огт оршин байдаггүй, тийм зүйл байх боломжгүй гэдгийг хүчтэй, бүрэн үгүйсгэх утгаар илэрхийлнэ. «...гэдэг юм гэж огт байхгүй» гэсэн санааг онцолж, тухайн ойлголтыг бүрэн няцаана. 「など」 нь жагсааж, доромжилсон буюу үл тоомсорлосон өнгө аяс нэмж, ярьж буй зүйлийг бүр жишээ болгож тоохгүй гэдгийг харуулна.

Бүтэц: 名詞＋などというものはない

この世に完璧な人間などというものはない。

Энэ дэлхийд төгс хүн гэдэг юм огт байхгүй.

努力せずに成功する方法などというものはない。

Хичээл зүтгэлгүйгээр амжилтад хүрэх арга гэх юм огт байхгүй.

〜にあたって／〜にあたり〜にあたって／〜にあたり

〜хийхийн өмнө / 〜тохиолдолд (тусгай үйл явдлын өмнө буюу үед)

Ямар нэгэн чухал, тусгай үйл явдал, эхлэл, шинэ үе шат болохын өмнө буюу яг тэр үед гэдгийг илэрхийлдэг албан ёсны хэллэг. Ихэвчлэн эерэг, чухал, нэг удаагийн арга хэмжээнд (элсэлт, гэрлэлт, нээлт, эхлэл г.м) хэрэглэдэг бөгөөд өдөр тутмын энгийн зүйлд тохирохгүй. 〜にあたり нь арай бичгийн өнгөтэй. Нэр үг буюу үйл үгийн толь хэлбэрт залгана.

Бүтэц: 名詞／動詞辞書形＋にあたって／にあたり

新しい仕事を始めるにあたって、上司に挨拶をした。

Шинэ ажлаа эхлэхийн өмнө дарга руугаа очиж мэндчилсэн.

卒業にあたり、先生に感謝の言葉を述べた。

Төгсөлтийн үеэр багшдаа талархлын үг хэлсэн.

〜において／〜における〜において／〜における

〜-д, 〜дотор, 〜талбарт / 〜хийгдэх (албан ёсны байршил, хүрээ заах)

Үйл явдал болж буй газар, цаг үе, нөхцөл байдал буюу салбар хүрээг заадаг албан ёсны хэллэг бөгөөд утгаараа で нөхцөлтэй ойролцоо. 〜において нь үйл үгийг тодотгож (...-д) хэрэглэгдэх ба нэр үгийг тодотгоход 〜における болж хувирна. Ярианы хэлэнд бус илтгэл, бичиг баримт, мэдээнд ихэвчлэн тохиолдоно.

Бүтэц: 名詞＋において（動詞修飾）／における（名詞修飾）

会議は東京において行われた。

Хурал Токиод явагдсан.

現代社会における技術の役割は大きい。

Орчин үеийн нийгэм дэх технологийн үүрэг асар их.

〜に応じて（〜におうじて）〜におうじて

〜дагуу / 〜тохируулан / 〜-аас хамаарч

Урд талын зүйл (нөхцөл байдал, хэмжээ, чадвар, хүсэлт г.м) өөрчлөгдөхийн хэрээр түүнд тохируулан, түүнээс хамаарч ард талын зүйл бас өөрчлөгддөг гэдгийг илэрхийлдэг. Нэг тогтсон зүйл бус, янз бүрээр уян хатан өөрчлөгдөнө гэсэн утгатай. Нэр үгийг тодотгоход 〜に応じた болно.

Бүтэц: 名詞＋に応じて／に応じた（名詞修飾）

収入に応じて税金が決まる。

Орлогоос хамаарч татвар тогтоогддог.

お客様の希望に応じて料理を作ります。

Үйлчлүүлэгчийн хүсэлтэд тохируулан хоол хийнэ.

〜にかけては〜にかけては

〜тал дээр бол / 〜гэвэл (хэн нэгний онцгой давуу талыг онцлох)

Тодорхой нэг чиглэл, ур чадварын хувьд бол хэн ч хүрэхгүй сайн гэдгийг онцолж магтахад хэрэглэдэг. Дандаа эерэг, давуу талыг хэлдэг тул муу зүйлд хэрэглэдэггүй нь онцлог. Ихэвчлэн ард нь '〜хамгийн сайн', '〜хэнд ч алдахгүй' гэх мэт магтаалын утгатай үг ордог.

Бүтэц: 名詞＋にかけては

走ることにかけては、彼はクラスで一番だ。

Гүйх тал дээр бол тэр ангидаа хамгийн сайн нь.

料理にかけては、母には誰もかなわない。

Хоол хийх тал дээр бол ээжид хэн ч хүрэхгүй.

〜にかわって／〜にかわり〜にかわって／〜にかわり

〜оронд / 〜төлөөлж / 〜-ний оронд

Эх нь хийх ёстой байсан хүн/зүйлийн оронд өөр хүн/зүйл түүнийг орлон гүйцэтгэх, эсвэл хуучин зүйлийг шинэ зүйл орлох гэдгийг илэрхийлдэг. 'А-ийн оронд Б' гэсэн утгатай. 〜にかわり нь арай албан ёсны бичгийн өнгөтэй. Нэр үгэнд залгана.

Бүтэц: 名詞＋にかわって／にかわり

病気の社長にかわって、副社長が挨拶をした。

Өвчтэй захирлын оронд орлогч захирал мэндчилгээ хэлсэн.

最近は手紙にかわって、メールが使われている。

Сүүлийн үед захидлын оронд имэйл ашиглагдах болсон.

〜に関して（〜にかんして）／〜に関する〜にかんして

〜тухай / 〜талаар / 〜холбоотой

Ямар нэг сэдэв, асуудлын талаар, түүнтэй холбогдуулан гэдгийг заадаг албан ёсны хэллэг бөгөөд について-тэй утгаараа ойролцоо, гэхдээ арай бичгийн өнгөтэй. Үйл үгийг тодотгоход 〜に関して, нэр үгийг тодотгоход 〜に関する хэлбэрийг хэрэглэнэ.

Бүтэц: 名詞＋に関して／に関する（名詞修飾）

この問題に関して、何か意見がありますか。

Энэ асуудлын талаар ямар нэг санал бий юу?

日本の歴史に関する本を探している。

Японы түүхтэй холбоотой ном хайж байна.

〜に決まっている（〜にきまっている）〜にきまっている

〜нь лавтай / гарцаагүй 〜 / эргэлзээгүй 〜

Ярьж буй хүн ямар нэг зүйлд итгэлтэй, '100% тийм байх ёстой, өөр байх боломжгүй' гэж хүчтэй итгэлээ илэрхийлэхэд хэрэглэдэг. Бодит нотолгоонд биш, харин ярьж буй хүний хувийн итгэл, ерөнхий мэдрэмж дээр тулгуурладаг тул ярианы хэлэнд элбэг. Үйл үг, тэмдэг нэр, нэр үгийн энгийн хэлбэрт залгана.

Бүтэц: 動詞・い形・な形・名詞（普通形, な形/名詞は語幹）＋に決まっている

こんな難しい問題、子どもには無理に決まっている。

Ийм хэцүү бодлого хүүхдэд гарцаагүй хэцүү байх нь ойлгомжтой.

彼が来れば、みんな喜ぶに決まっている。

Хэрэв тэр ирвэл бүгд гарцаагүй баярлана.

〜に比べて（〜にくらべて）〜にくらべて

〜-тай харьцуулахад / 〜бодвол

Хоёр зүйлийг харьцуулж, нэгийг нь жишиг болгон ялгааг харуулахад хэрэглэдэг. 'А-тай харьцуулахад Б нь...' гэсэн утгатай бөгөөд ялгаа, өсөлт, бууралтыг тодорхой харуулна. 〜に比べ гэж бас товчилж болно. Нэр үгэнд залгана.

Бүтэц: 名詞＋に比べて／に比べ

去年に比べて、今年は雨が多い。

Өнгөрсөн онтой харьцуулахад энэ жил бороо их байна.

都会に比べて、田舎は物価が安い。

Хототой харьцуулахад хөдөө нь үнэ хямд.

〜に加えて（〜にくわえて）〜にくわえて

〜дээр нэмж / 〜-ээс гадна / түүнчлэн

Аль хэдийн байгаа нэг зүйл дээр өөр нэг зүйл нэмж нэмэгдэхийг илэрхийлдэг. 'А-гаас гадна Б ч бас' гэсэн утгатай бөгөөд хоёр зүйл хоёулаа байгааг онцолно. Албан ёсны бичгийн өнгөтэй. Нэр үгэнд залгана.

Бүтэц: 名詞＋に加えて／に加え

彼は英語に加えて、中国語も話せる。

Тэр англи хэлээс гадна хятад хэлээр ч ярьж чадна.

強い風に加えて、雨も降り始めた。

Хүчтэй салхин дээр нэмж бороо ч орж эхэллээ.

〜にこたえて／〜にこたえ〜にこたえて／〜にこたえ

〜хариу болгож / 〜хүсэлт, хүлээлтийг хангаж

Бусдын хүсэлт, хүлээлт, шаардлага, дэмжлэгт хариу болгож, түүнийг биелүүлэхийн тулд ямар нэг үйлдэл хийхийг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн 期待（хүлээлт）、要望（хүсэлт）、声援（дэмжлэг）зэрэг үгстэй хамт хэрэглэгдэнэ. Нэр үгийг тодотгоход 〜にこたえる болно.

Бүтэц: 名詞＋にこたえて／にこたえる（名詞修飾）

ファンの期待にこたえて、選手は全力で戦った。

Шүтэн бишрэгчдийн хүлээлтэд хариу болгож тамирчин бүх хүчээ дайчлан тэмцсэн.

住民の要望にこたえて、新しい公園が作られた。

Оршин суугчдын хүсэлтийг хангаж шинэ цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулагдсан.

〜際して（〜にさいして）〜にさいして

〜үед / 〜тохиолдолд / 〜хийхийн өмнө (албан ёсны)

Ямар нэгэн чухал, тусгай үйл явдал болж байгаа буюу болохын яг өмнөх тэр мөчид гэдгийг илэрхийлдэг албан ёсны хэллэг бөгөөд 〜にあたって-тэй утгаараа маш ойролцоо. Ихэвчлэн нэг удаагийн чухал арга хэмжээнд (бүртгэл, гэрээ, эхлэл г.м) хэрэглэдэг. Нэр үг буюу үйл үгийн толь хэлбэрт залгана.

Бүтэц: 名詞／動詞辞書形＋に際して

入学に際して、必要な書類を提出してください。

Элсэн орохын өмнө шаардлагатай бичиг баримтаа өгнө үү.

契約に際して、注意すべき点を説明します。

Гэрээ байгуулах үед анхаарах ёстой зүйлсийг тайлбарлая.

〜に先立って（〜にさきだって）〜にさきだって

〜хийхээс өмнө / урьдчилан / 〜-ний өмнө

Ямар нэг чухал үндсэн үйл явдал болохоос өмнө, түүнд бэлтгэх зорилгоор урьдчилан ямар нэг зүйл хийхийг илэрхийлдэг албан ёсны хэллэг. Энгийн '〜まえに'-аас илүү албан ёсны бөгөөд томоохон, төлөвлөгөөт арга хэмжээнд хэрэглэдэг. Нэр үг буюу үйл үгийн толь хэлбэрт залгана. Нэр үгийг тодотгоход 〜に先立つ болно.

Бүтэц: 名詞／動詞辞書形＋に先立って／に先立つ（名詞修飾）

試合に先立って、開会式が行われた。

Тэмцээний өмнө нээлтийн ёслол явагдсан.

新製品の発売に先立って、記者会見が開かれた。

Шинэ бүтээгдэхүүн худалдаанд гарахаас өмнө хэвлэлийн бага хурал зохион байгуулагдсан.

〜にしたがって／〜にしたがい〜にしたがって／〜にしたがい

〜дагуу / 〜дагалдан / 〜хэрээр (хамт өөрчлөгдөх)

Хоёр үндсэн утгатай. Нэгдүгээрт, нэг зүйл өөрчлөгдөхийн хэрээр түүнийг дагаад нөгөө зүйл бас аажмаар өөрчлөгдөнө гэдгийг (〜につれて-тэй ойролцоо) илэрхийлнэ. Хоёрдугаарт, дүрэм, заавар, тушаалыг 'дагуу' хийхийг заана. 〜にしたがい нь арай бичгийн өнгөтэй. Үйл үгийн толь хэлбэр буюу нэр үгэнд залгана.

Бүтэц: 動詞辞書形／名詞＋にしたがって／にしたがい

山を登るにしたがって、気温が下がってきた。

Уул өгсөх тусам агаарын температур буурч ирлээ.

係員の指示にしたがって、避難してください。

Ажилтны зааврыг дагаж нүүлгэн шилжүүлэлтэд хамрагдана уу.

〜にしては〜にしては

〜гэхэд нь / 〜-ний хувьд гайхалтай (хүлээлтээс зөрүүтэй)

Урд талын зүйлээс ерөнхийдөө хүлээгдэх байдалтай харьцуулахад, бодит байдал гэнэтийн, хүлээлтээс өөр байгааг илэрхийлнэ. 'А гэдгийг бодвол гэнэтийн юм даа' гэсэн гайхах өнгөтэй. Эх нь тодорхой жишиг (хүн, цаг, үнэ г.м) байх ёстой бөгөөд ерөнхий таамаглалд хэрэглэдэггүй. Үйл үгийн энгийн хэлбэр буюу нэр үгэнд залгана.

Бүтэц: 動詞普通形／名詞＋にしては

彼は初心者にしては、上手にピアノを弾く。

Тэр анхан шатныхан гэхэд нь пианог сайхан тоглодог юм.

今日は冬にしては暖かい。

Өнөөдөр өвөл гэхэд нь дулаахан байна.

〜にしても〜にしても

〜гэсэн ч / 〜байсан ч (хүлээн зөвшөөрсөн ч)

Урд талын зүйлийг түр хүлээн зөвшөөрсөн ч, ард талын зүйл нь түүнээс хүлээгдэхээс өөр буюу эсрэг байна гэдгийг илэрхийлнэ. 'Тийм гэж үзсэн ч гэсэн...' гэсэн утгатай бөгөөд буруутгал, эсэргүүцэл, гайхалын өнгө аястай байж болно. Үйл үг, тэмдэг нэр, нэр үгийн энгийн хэлбэрт залгана.

Бүтэц: 動詞・い形・な形・名詞（普通形, な形/名詞は語幹も可）＋にしても

忙しいにしても、連絡ぐらいはできるはずだ。

Завгүй байсан ч гэсэн ядаж холбоо барих чинээ л болох ёстой шүү дээ.

冗談にしても、そんなことを言ってはいけない。

Хошигнол гэж бодсон ч тийм юм хэлж болохгүй.

〜にしろ／〜にせよ

〜гэсэн ч / аль нь ч хамаагүй (зөвшөөрөн алгасах)

Энэ хэллэг "...гэсэн ч", "...байсан ч" гэсэн утгатай бөгөөд ямар ч нөхцөл байсан үр дүн өөрчлөгдөхгүй гэдгийг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн «〜にしろ〜にしろ» гэж хосоор хэрэглэгдэж "А ч бай, Б ч бай хамаагүй" гэсэн утга өгдөг. 「にせよ」 нь арай албан ёсны, бичгийн хэллэгт түгээмэл. Олон тохиолдолд илтгэгчийн шүүмжлэл, дургүйцлийг агуулсан байдаг.

Бүтэц: 名詞／動詞普通形／形容詞＋にしろ・にせよ（な形・名詞は「である」も可）

行くにしろ行かないにしろ、早く決めてください。

Явсан ч, явахгүй ч хамаагүй, аль болох хурдан шийдээрэй.

理由があったにせよ、彼のやり方は許せない。

Шалтгаан байсан ч гэсэн, түүний хийсэн арга барилыг өршөөж болохгүй.

賛成するにせよ反対するにせよ、自分の意見を言うべきだ。

Зөвшөөрсөн ч, эсэргүүцсэн ч, өөрийн саналаа хэлэх ёстой.

〜にすぎない

ердөө л 〜 төдий зүйл / зүгээр л 〜-ээс хэтрэхгүй

Энэ хэллэг "ердөө л ...төдий зүйл", "зүгээр л ...-ээс хэтрэхгүй" гэсэн утгатай бөгөөд ямар нэг зүйл чухал биш, өчүүхэн, үнэ цэн багатай гэдгийг онцолж буурлуулан хэлэхэд хэрэглэгддэг. Тоо хэмжээ бага, эсвэл нэг жишээ/хэсэг л болохыг тодотгоход тохиромжтой. Ихэвчлэн "...л байх юм", "үүнээс илүү биш" гэсэн төгсгөлийн ая агуулдаг.

Бүтэц: 名詞／動詞・形容詞の普通形＋にすぎない

私はただの学生にすぎません。

Би ердөө л нэг оюутан төдий хүн шүү дээ.

それは言い訳にすぎない。

Тэр чинь зүгээр л шалтаг л байх юм.

今回成功したのは運がよかったにすぎない。

Энэ удаа амжилт олсон нь ердөө л азтай байснаас өөр юм биш.

〜に相違ない（〜にそういない）〜にそういない

〜нь эргэлзээгүй / гарцаагүй мөн

Энэ нь "...нь эргэлзээгүй", "гарцаагүй ...мөн" гэсэн утгатай, илтгэгчийн хүчтэй итгэл, баттай таамгийг илэрхийлдэг. Утгын хувьд 「に違いない」-тэй ижил боловч 「に相違ない」 нь арай албан ёсны, бичгийн болон албан хэлэнд илүү хэрэглэгддэг. Хууль, баримт бичиг, мэдээллийн өгүүлбэрт түгээмэл тохиолдоно.

Бүтэц: 名詞／な形（語幹）／動詞・い形容詞の普通形＋に相違ない

この書類は本物に相違ない。

Энэ бичиг баримт эргэлзээгүй жинхэнэ мөн.

犯人はこの部屋にいたに相違ない。

Гэмт хэрэгтэн энэ өрөөнд байсан нь гарцаагүй.

〜に沿って（〜にそって）〜にそって

〜дагуу / 〜нийцүүлэн / 〜дагаж

Энэ хэллэг "...дагуу", "...нийцүүлэн" гэсэн утгатай бөгөөд гол төлөв журам, төлөвлөгөө, заавар, хүлээлт зэргийг баримтлан, түүнээс гажилгүй үйлдэх гэдгийг илэрхийлдэг. Мөн гол, зам, эрэг зэрэг урт зүйлийн "дагуу" гэсэн орон зайн утгаар ч хэрэглэгдэнэ. 「方針に沿って」「マニュアルに沿って」 гэх мэт хийсвэр шугам, чиглэлийг дагах утгаар түгээмэл.

Бүтэц: 名詞＋に沿って（連体修飾は「に沿った／に沿う」）

会社の方針に沿って計画を立てた。

Компанийн бодлогын дагуу төлөвлөгөө боловсруулсан.

川に沿って遊歩道が続いている。

Голын дагуу зугаалгын зам үргэлжилнэ.

お客様のご希望に沿った商品をご提案します。

Үйлчлүүлэгчийн хүсэлд нийцсэн бараа санал болгож байна.

〜に対して（〜にたいして）／〜に対する〜にたいして

〜руу чиглэсэн / 〜-д хандсан / 〜эсрэг / 〜харьцуулахад

Энэ хэллэг гол төлөв "...-д хандсан", "...руу чиглэсэн" гэсэн утгатай бөгөөд үйлдэл, хандлага, мэдрэмж нь хэн/юунд чиглэж буйг заадаг. Мөн хоёр зүйлийг "эсрэгцүүлэн, харьцуулан" харуулах утгаар хэрэглэгдэнэ (А нь тийм, харин Б нь ийм). Нэр үг тодотгоход 「に対する」 хэлбэрийг ашиглана.

Бүтэц: 名詞＋に対して（連体修飾は名詞＋に対する＋名詞）

先生に対して失礼なことを言ってはいけない.

Багштаа хандаж бүдүүлэг үг хэлж болохгүй.

兄が静かなのに対して、弟はとてもにぎやかだ。

Ах нь нам гүм байдаг бол харин дүү нь маш шуугиантай.

この問題に対する解決策を考えなければならない。

Энэ асуудалд хандсан шийдлийг бодож олох ёстой.

〜に違いない（〜にちがいない）〜にちがいない

〜нь лавтай / гарцаагүй / эргэлзээгүй мөн

Энэ хэллэг "...нь лавтай", "гарцаагүй ...байх" гэсэн утгатай бөгөөд илтгэгч ямар нэг үндэслэл, нотолгоонд тулгуурлан маш итгэлтэйгээр таамаглаж байгааг илэрхийлдэг. 「かもしれない」(магадгүй)-ээс хамаагүй илүү баттай, бараг итгэл үнэмшилтэй дүгнэлт юм. Ярианы болон бичгийн аль алинд нь хэрэглэгдэнэ.

Бүтэц: 名詞／な形（語幹）／動詞・い形容詞の普通形＋に違いない

電気がついているから、彼はまだ家にいるに違いない。

Гэрэл нь асч байгаа болохоор тэр одоо ч гэртээ байгаа нь лавтай.

あんなに練習したのだから、合格するに違いない。

Тэр их дасгал хийсэн болохоор гарцаагүй тэнцэнэ.

〜について／〜につき

〜тухай / 〜талаар / 〜хувьд

「〜について」 нь "...-ийн тухай", "...-ийн талаар" гэсэн утгатай бөгөөд ярих, бичих, бодох, судлах зэрэг үйлийн сэдэв, агуулгыг заадаг хамгийн түгээмэл хэллэг. Нэр үг тодотгоход 「についての」 гэж хэрэглэнэ. 「〜につき」 нь арай албан ёсны хэлбэр бөгөөд мөн "...тутамд" (нэгж тус бүрд), эсвэл шалтгаан заасан "...учраас" гэсэн утгаар албан мэдэгдэлд ашиглагддаг.

Бүтэц: 名詞＋について／につき（連体修飾は名詞＋についての＋名詞）

日本の歴史について研究しています。

Японы түүхийн талаар судалгаа хийж байна.

この問題についてのご意見をお聞かせください。

Энэ асуудлын тухай саналаа хэлж өгөөч.

本日は祝日につき、休業いたします。

Өнөөдөр баярын өдөр учраас амарч байна.

〜につけ（て）

〜бүрд / 〜болгонд (тэр болгонд сэтгэл хөдлөл/бодол төрнө)

Энэ хэллэг "...бүрд", "...болгонд" гэсэн утгатай бөгөөд ямар нэг зүйлийг харах, сонсох, бодох болгонд аяндаа тодорхой мэдрэмж, бодол төрж байгааг илэрхийлдэг. Дараа нь ихэвчлэн 思い出す, 感じる зэрэг сэтгэлийн хөдөлгөөн илэрхийлэх үг ордог. 「何かにつけて」(юм болгонд), 「見るにつけ聞くにつけ」(харах болгонд, сонсох болгонд) гэх мэт тогтсон хэллэгээр түгээмэл.

Бүтэц: 動詞辞書形／名詞＋につけ（て）

この写真を見るにつけ、故郷を思い出す。

Энэ зургийг харах бүрдээ төрсөн нутгаа санадаг.

彼は何かにつけて文句を言う。

Тэр юм болгонд гомдоллож байдаг.

〜につれて／〜につれ

〜хэрээр / 〜дагуу (нэг нь өөрчлөгдөхөд нөгөө нь хамт өөрчлөгдөнө)

Энэ хэллэг "...хэрээр", "...дагуу" гэсэн утгатай бөгөөд нэг зүйл аажмаар өөрчлөгдөхийн хэрээр нөгөө зүйл нь түүнтэй хамт өөрчлөгддөгийг илэрхийлдэг. Хоёр талын өөрчлөлт хоёулаа аажмаар, цаг хугацааны явцад болдог байх ёстой тул нэг удаагийн агшин зуурын үйлд тохирохгүй. 「につれ」 нь арай албан ёсны хувилбар.

Бүтэц: 動詞辞書形／名詞＋につれて・につれ

年を取るにつれて、体力が落ちてきた。

Нас ахих хэрээр бие махбодын тэнхээ суларч ирлээ.

山を登るにつれて、気温が下がっていった。

Уул өөд авирах хэрээр агаарын температур буурсаар байв.

〜にとって

〜хувьд / 〜хэлбэл (тухайн хүн/зүйлийн талаас үнэлэхэд)

Энэ хэллэг "...-ийн хувьд", "...-д хэлбэл" гэсэн утгатай бөгөөд ямар нэг зүйлийг тухайн хүн, бүлэг, байгууллагын байр сууринаас үнэлж, дүгнэж байгааг илэрхийлдэг. Дараа нь ихэвчлэн 大切だ, 必要だ, 難しい зэрэг үнэлэмж, чухал эсэхийг илэрхийлсэн үг ордог. Нэр үг тодотгоход 「にとっての」 хэрэглэнэ.

Бүтэц: 名詞＋にとって（連体修飾は名詞＋にとっての＋名詞）

この経験は私にとって大切な思い出です。

Энэ туршлага бол миний хувьд эрхэм дурсамж юм.

子供にとって遊びは勉強と同じくらい大事だ。

Хүүхдийн хувьд тоглоом нь хичээлтэй адил чухал.

〜に伴って（〜にともなって）／〜に伴い〜にともなって

〜дагалдан / 〜хамт (нэг нь өөрчлөгдөхөд нөгөө нь дагалдан өөрчлөгдөх)

Энэ хэллэг "...дагалдан", "...хамт" гэсэн утгатай бөгөөд нэг зүйл болж өөрчлөгдсөнтэй холбоотойгоор нөгөө зүйл нь дагаж өөрчлөгдөх, бий болохыг илэрхийлдэг. 「につれて」-тэй төстэй боловч аажмаар явагдах өөрчлөлтөөс гадна нэг удаагийн томоохон үйл явдалд ч хэрэглэгддэг. Албан ёсны, бичгийн хэлэнд түгээмэл; 「に伴い」 нь арай хатуу хувилбар.

Бүтэц: 名詞／動詞辞書形（こと）＋に伴って・に伴い

人口の増加に伴って、住宅問題が深刻になった。

Хүн амын өсөлтийг дагалдан орон сууцны асуудал хүндэрсэн.

技術の発展に伴い、生活が便利になった。

Технологийн хөгжлийг дагалдан амьдрал тав тухтай болсон.

〜に反して（〜にはんして）／〜に反する〜にはんして

〜эсрэгээр / 〜зөрчиж / 〜-тэй харш

Энэ хэллэг "...-ийн эсрэгээр", "...-тэй зөрчилдөн" гэсэн утгатай бөгөөд бодит үр дүн нь хүлээлт, таамаг, дүрэм, найдвар зэргээс эсрэг гарсныг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн 期待, 予想, 予想, ルール, 規則 зэрэг үгстэй хамт хэрэглэгдэнэ. Нэр үг тодотгоход 「に反する」 хэлбэрийг ашиглана.

Бүтэц: 名詞＋に反して（連体修飾は名詞＋に反する＋名詞）

予想に反して、試験は簡単だった。

Таамгийн эсрэгээр шалгалт амархан байсан.

規則に反する行為は罰せられる。

Дүрмийг зөрчсөн үйлдэлд шийтгэл хүлээлгэнэ.

〜にほかならない

яг л 〜 өөр юу ч биш / гарцаагүй 〜 мөн

Энэ хэллэг "...-аас өөр юу ч биш", "яг л ...мөн" гэсэн утгатай бөгөөд илтгэгч аливаа зүйлийн мөн чанарыг хүчтэй, баттайгаар нэгээр тогтоон хэлэхэд хэрэглэдэг. Өөр тайлбар, боломж байхгүй, зөвхөн энэ л зүйл гэдгийг онцолдог. Албан ёсны, бичгийн хэлэнд, дүгнэлт, тодорхойлолтод түгээмэл тохиолдоно.

Бүтэц: 名詞＋にほかならない

彼の成功は努力の結果にほかならない。

Түүний амжилт бол хичээл зүтгэлийн үр дүнгээс өөр юу ч биш.

それは彼の愛情の表れにほかならない。

Тэр бол түүний хайр халамжийн илрэл мөнөөс мөн.

〜に基づいて（〜にもとづいて）／〜に基づく〜にもとづいて

〜үндэслэн / 〜дээр тулгуурлан / 〜-д суурилж

Энэ хэллэг "...-д үндэслэн", "...дээр тулгуурлан" гэсэн утгатай бөгөөд ямар нэг зүйлийг хийхдээ баримт, дүрэм, мэдээлэл, туршлага зэргийг үндэс болгож буйг илэрхийлдэг. Албан ёсны, бичгийн хэлэнд түгээмэл хэрэглэгддэг. Нэр үг тодотгоход 「に基づく／に基づいた」 хэлбэрийг ашиглана.

Бүтэц: 名詞＋に基づいて（連体修飾は名詞＋に基づく／に基づいた＋名詞）

この映画は実話に基づいて作られた。

Энэ кино бодит түүхэнд үндэслэн бүтээгдсэн.

規則に基づいて処理してください。

Дүрмийн дагуу, түүнд тулгуурлан шийдвэрлэнэ үү.

〜によって／〜により／〜による

〜-ээр / 〜улмаас / 〜хамаарч (хэрэгсэл, шалтгаан, эх үүсвэр, ялгаа)

Энэ нь олон утгатай олон талт хэллэг бөгөөд гол утгууд нь: (1) арга хэрэгсэл — "...-ээр, ...ашиглан"; (2) шалтгаан — "...-ийн улмаас"; (3) идэвхгүй өгүүлбэрт үйлдэгчийг заах — "...-аар (хийгдсэн)"; (4) хамаарал, ялгаа — "...-аас хамаарч өөр өөр". 「により」 нь албан ёсны хувилбар, 「による」 нь нэр үг тодотгоно. Контекстээс утгыг нь ялган тогтооно.

Бүтэц: 名詞＋によって／により（連体修飾は名詞＋による＋名詞）

地震によって多くの建物が壊れた。

Газар хөдлөлтийн улмаас олон барилга нурсан.

国によって習慣が違う。

Улс орноос хамаарч заншил өөр өөр байдаг.

この絵はピカソによって描かれた。

Энэ зургийг Пикассо зурсан (Пикассогоор зурагдсан).

〜にわたって／〜にわたり／〜にわたる〜にわたって／〜にわたり／〜にわたる

〜турш, 〜хамарсан (цаг хугацаа эсвэл орон зайн өргөн хүрээг заах)

Энэ хэллэг нь үйл явдал тодорхой нэг урт хугацаа, эсвэл өргөн газар нутаг, хүрээг бүхэлд нь хамарч үргэлжилснийг илэрхийлдэг. Голдуу том тоо, удаан хугацаа, өргөн нутгийг заасан албан ёсны, бичгийн өнгө аястай үг. 「にわたって」「にわたり」 нь үйл үгийг тодотгож, 「にわたる」 нь дараагийн нэр үгийг тодотгоход хэрэглэгддэг. Урт хугацаа/том цар хүрээтэй холбоотойгоор хэрэглэдгийг санах нь чухал.

Бүтэц: 名詞＋にわたって／にわたり／にわたる

この工事は三年にわたって続けられた。

Энэ барилгын ажил гурван жилийн турш үргэлжилсэн.

台風の影響は広い範囲にわたっている。

Хар салхины нөлөө өргөн хүрээг хамарч байна.

十回にわたる会議の末、ようやく結論が出た。

Арван удаагийн хуралдааны эцэст дүгнэлт арайхийж гарсан.

〜ぬきで／〜ぬきに／〜をぬきにして〜ぬきで／〜ぬきに／〜をぬきにして

〜гүйгээр, 〜орхиж, 〜оруулалгүйгээр

Энэ хэллэг нь ердийн бол байх ёстой, эсвэл дагалддаг нэг зүйлийг хасч, оруулахгүйгээр гэдгийг илэрхийлдэг. 「〜は抜きにして」 хэлбэрээр «...ийг түр орхиё, тэр тухай битгий ярья» гэсэн утгаар бас өргөн хэрэглэгддэг. Мөн 「〜抜きには〜ない」 хэлбэрээр «...гүйгээр бол ... боломжгүй» гэсэн утга гаргадаг. Нэр үгэнд залгана.

Бүтэц: 名詞＋ぬきで／ぬきに／を抜きにして

わさび抜きで寿司を注文した。

Васаби оруулахгүйгээр суши захиалсан.

冗談は抜きにして、本題に入りましょう。

Хошигнолыг түр орхиод, гол сэдэв рүүгээ оръё.

彼の協力を抜きにしては、この計画は成功しなかっただろう。

Түүний дэмжлэггүйгээр бол энэ төлөвлөгөө амжилтад хүрэхгүй байсан байх.

〜ぬく〜ぬく

эцсээ хүртэл 〜хийж гүйцэлдүүлэх, бэрхшээлийг даван 〜хийж дуусгах

Үйл үгийн ます-хэлбэрийн үндэст залгаж, бэрхшээл, ядаргааг даван туулж байж нэг үйлийг эцэст нь хүртэл бүрэн гүйцэлдүүлснийг илэрхийлдэг. Зүгээр л «дуусгах» биш, хүчин чармайлт гарган, тэвчиж байж дуусгасан гэсэн хүчтэй өнгө аястай. 「考え抜く（сайтар бодож тунгаах）」, 「やり抜く（эцсээ хүртэл хийж гүйцэлдүүлэх）」 гэх мэт хэлбэрээр элбэг хэрэглэгддэг.

Бүтэц: 動詞ます形 (ます切り) ＋抜く

苦しかったが、最後まで走り抜いた。

Хэцүү байсан ч эцсээ хүртэл гүйж дуусгасан.

彼は困難な状況を生き抜いた。

Тэр хүнд хэцүү нөхцөлийг даван туулж амьд үлдсэн.

自分で決めたことだから、最後までやり抜きたい。

Өөрөө шийдсэн зүйл учраас эцсээ хүртэл хийж гүйцэлдүүлэхийг хүсэж байна.

〜のことだから〜のことだから

〜учраас (тухайн хүний зан төлвийг мэдэх учир ингэж таамаглах)

Ярьж буй хүн нь сонсогч хоёрын аль аль нь сайн мэдэх тодорхой хүний (голдуу хүний) зан төлөв, заншлыг үндэслэн «тэр хүн юм чинь заавал тэгэх байх» гэж итгэлтэйгээр таамаглахад хэрэглэгддэг. Ихэвчлэн хүний нэр буюу хүнийг заасан нэр үгэнд залгана. Үргэлжлүүлэн «...байх», «...гэдэгт итгэлтэй байна» гэх мэт таамаглалын утга гарна.

Бүтэц: 名詞（人）＋の＋ことだから

まじめな田中さんのことだから、約束を忘れるはずがない。

Шударга Танака юм чинь амлалтаа мартах учиргүй.

彼のことだから、また遅刻するに違いない。

Тэр хүн юм чинь дахиад л хоцрох нь дамжиггүй.

しっかり者の母のことだから、心配いらないよ。

Бат бөх зантай ээж минь юм чинь санаа зовоод хэрэггүй ээ.

〜のみならず〜のみならず

зөвхөн 〜төдийгүй, 〜ээр зогсохгүй (албан ёсны)

«Зөвхөн ... төдийгүй, түүнчлэн ...» гэсэн утгатай бөгөөд эхнийхээс гадна бас өргөн хүрээ, нэмэлт зүйлийг хамруулж байгааг илэрхийлдэг. Энэ нь 「〜だけでなく」-ийн албан ёсны, бичгийн өнгө аястай хувилбар юм. Дараа нь голдуу 「も」 орж, нэмэлт зүйлийг онцолно. Нэр үг, үйл үгийн энгийн хэлбэр, тэмдэг нэрд залгана.

Бүтэц: 名詞／動詞普通形／い形＋のみならず（〜も）

この薬は子どものみならず、大人にも効果がある。

Энэ эм зөвхөн хүүхдэд төдийгүй, насанд хүрэгчдэд ч үр нөлөөтэй.

彼は英語のみならず、中国語も話せる。

Тэр зөвхөн англиар төдийгүй, хятадаар ч ярьж чаддаг.

その台風は東京のみならず、東北地方にも大きな被害をもたらした。

Тэр хар салхи зөвхөн Токио төдийгүй, Тохоку нутагт ч их хохирол учруулсан.

〜ば〜ほど〜ば〜ほど

〜вал 〜хэрээр, ...болох тусам улам бүр

Нэг үйл явдал нэмэгдэх, өрнөх хэрээр өөр нэг үйл явдал ч мөн зэрэгцэн нэмэгдэх буюу өөрчлөгдөхийг илэрхийлдэг. Ижил үйл үг/тэмдэг нэгийг эхэлж ば-хэлбэрээр, дараа нь ほど-той хэлбэрээр давтан хэлдэг. И-тэмдэг нэгийн хувьд 「安ければ安いほど」, на-тэмдэг нэгийн хувьд 「便利なら（便利であれば）便利なほど」 гэх мэтээр хэлдэг.

Бүтэц: 動詞ば形＋動詞辞書形＋ほど／い形ければ＋い形＋ほど／な形なら＋な形＋なほど

考えれば考えるほど、わからなくなる。

Бодох тусам улам бүр ойлгомжгүй болж байна.

値段が安ければ安いほど、よく売れる。

Үнэ хямд байх тусам сайн борлогддог.

日本語は勉強すればするほど面白くなる。

Япон хэлийг сурах тусам улам сонирхолтой болдог.

〜ばかりか／〜ばかりでなく〜ばかりか／〜ばかりでなく

зөвхөн 〜төдийгүй, 〜ээр зогсохгүй (дээр нь нэмж)

«Зөвхөн ... төдийгүй, цаашлаад ...» гэсэн утгатай бөгөөд эхний зүйлээс гадна, бүр түүнээс ч илүү/гэнэтийн зүйлийг нэмж байгааг илэрхийлдэг. Голдуу хүлээгдээгүй буюу хүчтэй зэрэглэлийн зүйл ард нь орж, 「も」 дагалддаг. 「〜ばかりか」 нь ихэвчлэн гайхах, цочирдох өнгө аястай. Нэр үг, үйл үг/тэмдэг нэгийн энгийн хэлбэрт залгана.

Бүтэц: 名詞／動詞・い形普通形／な形な＋ばかりか／ばかりでなく（〜も）

彼は約束を破ったばかりか、謝りもしなかった。

Тэр амлалтаа зөрчсөн төдийгүй, бүр уучлалт ч гуйсангүй.

この店は安いばかりでなく、料理もおいしい。

Энэ дэлгүүр зөвхөн хямд төдийгүй, хоол нь ч амттай.

彼女は英語ばかりか、フランス語も話せる。

Тэр бүсгүй зөвхөн англиар төдийгүй, францаар ч ярьж чаддаг.

〜ばかりに〜ばかりに

ердөө 〜учир л, зөвхөн 〜гэснээс болж (харамсалтай үр дагавар)

Зөвхөн нэг шалтгаан буюу нэг жижиг зүйлээс болж муу, харамсалтай үр дагавар бий болсныг илэрхийлдэг. Ярьж буй хүн ихэвчлэн харамсах, гэмших сэтгэлээ илэрхийлдэг онцлогтой. «Ингэхгүй байсан бол ийм болохгүй байсан» гэсэн өнгө аястай. Үйл үг/тэмдэг нэгийн энгийн хэлбэр, нэр үгэнд 「である」-аар залгана.

Бүтэц: 動詞・い形普通形／な形である／名詞である＋ばかりに

宝くじが当たったばかりに、友達を失った。

Ердөө сугалаа онссон гэснээс болж л найзаа алдсан.

ひとこと言わなかったばかりに、大きな誤解を招いた。

Ердөө нэг үг хэлээгүйгээс болж л том буруу ойлголцол үүссэн.

私が不注意だったばかりに、事故を起こしてしまった。

Зөвхөн миний болгоомжгүй байснаас болж л осол гаргачихсан.

〜はもちろん／〜はもとより〜はもちろん／〜はもとより

〜нь мэдээж хэрэг, 〜бол хэлэх ч хэрэггүй (бас үүн дээр нэмж)

«... нь мэдээж хэрэг, түүнээс гадна ... бас» гэсэн утгатай. Эхний зүйл нь хэлэх ч шаардлагагүй ойлгомжтой бөгөөд цаашлаад нэмэлт зүйлийг ч мөн хамруулж байгааг илэрхийлдэг. 「〜はもとより」 нь арай албан ёсны, бичгийн өнгө аястай хувилбар. Дараа нь голдуу 「も」 орно. Голчлон нэр үгэнд залгана.

Бүтэц: 名詞＋はもちろん／はもとより（〜も）

彼はスポーツはもちろん、勉強もよくできる。

Тэр спортод мэдээж сайн төдийгүй, хичээлдээ ч сайн.

この温泉は日本人はもとより、外国人にも人気がある。

Энэ рашаан зөвхөн япончуудын дунд мэдээж төдийгүй, гадаадынхны дунд ч алдартай.

週末はもちろん、平日も店は混んでいる。

Амралтын өдөр бол хэлэх ч хэрэггүй, ажлын өдрүүдэд ч дэлгүүр дүүрэн байдаг.

〜反面（〜はんめん）〜はんめん

〜нөгөө талаараа, харин эсрэгээрээ

Нэг зүйлийн хоёр өөр, ихэвчлэн эсрэг тэсрэг талыг зэрэгцүүлэн харуулахад хэрэглэдэг. «Нэг талаараа ийм байхад, нөгөө талаараа тэс өөр» гэсэн утга гаргадаг. Үйл үг/тэмдэг нэгийн энгийн хэлбэр (на-тэмдэг нэг 「な」 эсвэл 「である」, нэр үг 「である」)-т залгана. Бичгийн арай албан ёсны өнгө аястай.

Бүтэц: 動詞・い形普通形／な形な（である）／名詞である＋反面

この仕事は給料がいい反面、とても忙しい。

Энэ ажил цалин сайн боловч нөгөө талаараа маш завгүй.

都会は便利な反面、生活費が高い。

Хот газар тав тухтай ч нөгөө талаараа амьдралын зардал өндөр.

彼は厳しい反面、とても優しいところもある。

Тэр хатуу чанга ч нөгөө талаараа маш зөөлөн талтай.

〜べき／〜べきだ〜べき／〜べきだ

〜хийх ёстой, 〜хийх нь зүйтэй (нийгмийн хэм хэмжээ/ёс зүйн үүднээс)

Нийгмийн ёс зүй, хүлээх ёстой үүрэг, эрхэм зөв байдлын үүднээс «тэгэх нь зөв, тэгэх ёстой» гэсэн саналыг хэлэхэд хэрэглэдэг. Хувь хүний бодол, зөвлөгөөг хүчтэй илэрхийлдэг. Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгана. 「する」 нь онцгойлон 「するべき」 эсвэл уламжлалт 「すべき」 гэсэн хоёр хэлбэртэй. Хууль, дүрмийн заавал биелүүлэх үүргээс илүү ёс зүйн зөвлөмжийн өнгөтэй.

Бүтэц: 動詞辞書形＋べき（だ）／する→すべき・するべき

約束は守るべきだ。

Амлалтаа биелүүлэх ёстой.

学生はもっと勉強するべきだ。

Оюутнууд илүү их хичээллэх ёстой.

これは私たちが真剣に考えるべき問題だ。

Энэ бол бидний нухацтай бодох ёстой асуудал юм.

〜べきではない〜べきではない

〜хийх ёсгүй, 〜хийх нь зохисгүй

「〜べきだ」-ийн эсрэг үгүйсгэх хэлбэр бөгөөд нийгмийн ёс зүй, зөв зохистой байдлын үүднээс «тэгэх нь буруу, тэгэх ёсгүй» гэсэн санал, зөвлөгөөг илэрхийлдэг. Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгана. 「する」 нь 「すべきではない」 эсвэл 「するべきではない」 болно. Хувь хүний хатуу зөвлөгөө, шүүмжлэлийн өнгөтэй.

Бүтэц: 動詞辞書形＋べきではない／する→すべきではない

人の悪口を言うべきではない。

Хүний хойноос муулж ярих ёсгүй.

そんな大切なことを軽々しく決めるべきではない。

Тийм чухал зүйлийг хөнгөн хуумгай шийдэх ёсгүй.

感情だけで物事を判断するべきではない。

Зөвхөн сэтгэл хөдлөлөөр зүйлийг дүгнэх ёсгүй.

〜ほかない／〜ほかはない／〜よりほかない〜ほかない／〜ほかはない／〜よりほかない

〜хийхээс өөр аргагүй, 〜хийхээс өөр сонголтгүй

Тухайн нөхцөл байдалд өөр сонголт, арга байхгүй учир заавал тэгэхээс өөр аргагүй болсныг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн өөр гарцгүйгээс хүлээж авах, бууж өгөх өнгө аястай. Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэрт залгана. 「〜よりほかない」, 「〜ほかしかたがない」 гэх мэт хувилбаруудтай ба бүгд ижил утга илэрхийлнэ.

Бүтэц: 動詞辞書形＋ほか（は）ない／よりほかない

終電がなくなったので、歩いて帰るほかない。

Сүүлчийн галт тэрэг явчихсан болохоор алхаж харихаас өөр аргагүй.

誰も助けてくれないなら、自分でやるよりほかない。

Хэн ч тусалж өгөхгүй бол өөрөө хийхээс өөр аргагүй.

問題が解決できないなら、計画を中止するほかはない。

Асуудлыг шийдэж чадахгүй бол төлөвлөгөөг зогсоохоос өөр аргагүй.

〜ほど〜ほど

〜хэр зэрэг, 〜гэхээр их (хэмжээ, зэргийг харуулах хэмжүүр)

Үйл явдал, байдлын зэрэг хэмжээг тодорхой жишээгээр харуулахад хэрэглэдэг. «...хийх хэр зэрэг их» гэж зэргийг тодорхойлдог. Мөн харьцуулалтаар 「〜ほど〜ない」 хэлбэрээр «...хэр... биш» гэсэн утга гаргадаг. Үйл үг, тэмдэг нэг, нэр үгэнд залгана. Бодит хэмжээг төсөөлүүлэх жишээ голдуу ард нь орно.

Бүтэц: 動詞辞書形／い形／名詞＋ほど（〜ほど〜ない）

立っていられないほど疲れた。

Зогсож ч чадахааргүй их ядарсан.

今日は昨日ほど寒くない。

Өнөөдөр өчигдөр шиг хүйтэн биш.

涙が出るほど嬉しかった。

Нулимс гарахаар их баярласан.

〜まい〜まい

〜хийхгүй байх (хүчтэй сөрөг таамаг) / 〜хийхгүй (хүчтэй сөрөг шийдэл)

Хоёр гол утгатай: нэгдүгээрт «...хийхгүй байх, бараг ...биш байх» гэсэн ярьж буй хүний хүчтэй сөрөг таамаг (≒〜ないだろう), хоёрдугаарт «...дахиж хэзээ ч хийхгүй» гэсэн хүчтэй сөрөг шийдэл, зориг (≒〜ないつもりだ). Албан ёсны, бичгийн буюу арай хуучирсан өнгө аястай. I бүлгийн үйл үгэнд толь бичгийн хэлбэрт, II бүлгийнд үндэс эсвэл толь бичгийн хэлбэрт, 「する→するまい／すまい」, 「来る→来るまい／来まい」 болно.

Бүтэц: 動詞辞書形＋まい（II類は語幹＋まいも可・する→すまい・来る→来まい）

あんなにまずい店には二度と行くまい。

Тэр амтгүй дэлгүүрт дахиж хэзээ ч очихгүй.

彼はもう来るまいと思っていた。

Тэр одоо ирэхгүй байх гэж бодож байсан.

二度と同じ過ちは繰り返すまいと心に誓った。

Ижил алдааг дахиж хэзээ ч давтахгүй гэж зүрх сэтгэлдээ тангараглав.

〜向きだ／〜向きの（〜むきだ）〜むきだ／〜むきの

...-д тохирсон, ...-д зохистой

Аливаа зүйл ямар нэг бүлэг хүн, зорилго, нөхцөлд байгалийн жамаар таарч тохирохыг илэрхийлнэ. Тусгайлан тэдэнд зориулж хийгээгүй ч, үр дүндээ тэдэнд таарч буй гэсэн утгатай (жишээ нь: 子供向き = хүүхдэд таарсан). 〜向け нь "тусгайлан зориулсан" гэсэн санаатай байдгаараа ялгаатай тул андуурахаас болгоомжил. 向きだ нь өгүүлбэрийн төгсгөлд, 向きの нь нэр үгийг тодотгоход хэрэглэгдэнэ.

Бүтэц: 名詞＋向きだ／向きの

この料理は薄味で、お年寄り向きだ。

Энэ хоол нь сул амттай тул өндөр настай хүмүүст тохирсон.

これは初心者向きの簡単な教科書です。

Энэ бол анхан шатныханд тохирсон хялбар сурах бичиг юм.

南向きの部屋は明るくて暖かい。

Урагшаа харсан өрөө гэрэлтэй бөгөөд дулаахан.

〜向けだ／〜向けの（〜むけだ）〜むけだ／〜むけの

...-д зориулсан, ...-д чиглэсэн

Ямар нэг зүйлийг тодорхой бүлэг хүн, зах зээл, бүс нутагт ТУСГАЙЛАН зориулж хийсэн гэдгийг илэрхийлнэ. Үйлдвэрлэгч, зохиогч нь анхнаасаа тэр зорилтот бүлгийг бодож төлөвлөсөн байдаг нь гол санаа. 〜向き (байгалиараа тохирох) гэдгээс ялгаатай нь энд зорилго нь зориуд тодорхой байна. 向けだ өгүүлбэрийн төгсгөлд, 向けの нэр үг тодотгоход орно.

Бүтэц: 名詞＋向けだ／向けの

この番組は子供向けに作られている。

Энэ нэвтрүүлгийг хүүхдэд зориулж хийсэн.

わが社は海外向けの製品を輸出している。

Манай компани гадаад зах зээлд зориулсан бүтээгдэхүүн экспортолдог.

〜も〜ば〜も

...ч бий, ...ч бий; ...ч ..., ...ч ...

Ижил төстэй хоёр (заримдаа гурван) зүйлийг зэрэгцүүлэн жагсаах, нэмж тоочиход хэрэглэгддэг бүтэц юм. Ихэвчлэн "...ч байдаг, ...ч байдаг" гэж олон янз байдгийг, эсвэл "...ч хийнэ, ...ч хийнэ" гэж нэг зүйл дээр давхар чанарыг онцлоход ашиглана. Голд нь ば-н нөхцлийн хэлбэр орох ба, эерэг ба сөрөг хоёр зүйлийг хослуулан хэрэглэх нь элбэг (жишээ: сайн ч бий, муу ч бий).

Бүтэц: 名詞も＋ [動詞・形容詞ば形] ＋名詞も

人生にはいいこともあれば、悪いこともある。

Амьдралд сайн зүйл ч бий, муу зүйл ч бий.

彼は英語も話せれば、中国語も話せる。

Тэр англиар ч ярьдаг, хятадаар ч ярьдаг.

〜もかまわず

...-ийг хайхрахгүйгээр, тоохгүйгээр

Хэвийн үед хүмүүс анхаарал тавьдаг, эсвэл санаа зовох ёстой зүйлийг огт тоохгүй, хайхрахгүйгээр ямар нэг үйлдэл хийхийг илэрхийлнэ. Ихэвчлэн нийгмийн хэм хэмжээ, бусдын нүд, өөрийн нөхцөл байдлыг үл ойшоосон үед хэрэглэгддэг тул бага зэрэг шүүмжлэлтэй өнгө аястай байж болно. 〜にかまわず хэлбэрээр ч хэрэглэгдэнэ.

Бүтэц: 名詞＋もかまわず／動詞辞書形＋の＋もかまわず

彼は人目もかまわず大声で泣いた。

Тэр бусдын нүдийг хайхрахгүйгээр чанга дуугаар уйлсан.

雨で服がぬれるのもかまわず、彼女は走り続けた。

Бороонд хувцас нь нэвт норохыг ч тоохгүйгээр тэр охин гүйсээр байв.

〜ものか／〜もんか

яасан ч ...хгүй! огт ...биш!

Илтгэгчийн хүчтэй татгалзал, эсэргүүцэл, сэтгэлийн хөдөлгөөнийг илэрхийлдэг риторик асуултын хэлбэр юм. "Хэзээ ч тэгэхгүй", "яасан ч хийхгүй" гэсэн санаатай бөгөөд асуулт мэт боловч хариу хүлээдэггүй. もんか нь яриан дахь зөөлрүүлсэн хувилбар. Маш сэтгэл хөдлөлтэй, дотно ярианд хэрэглэгддэг тул албан ёсны нөхцөлд тохиромжгүй.

Бүтэц: [動詞・い形容詞普通形] ＋ものか／な形・名詞＋なものか

あんな店、二度と行くものか。

Тийм дэлгүүрт яасан ч дахиж очихгүй!

彼の言うことなんか、信じるものか。

Түүний хэлсэн юманд яасан ч итгэх биш!

〜ものがある

үнэхээр ...санагдах, ...гэх зүйл бий

Илтгэгч ямар нэг зүйлээс гүн сэтгэгдэл авч, түүнд тийм нэгэн онцгой чанар, мэдрэмж байгааг хүлээн зөвшөөрч буйг илэрхийлнэ. Шууд тоо баримтаар нотлохын оронд "үнэхээр ...мэдрэмж төрүүлдэг юм байна" гэсэн сэтгэгдэл, үнэлгээг дамжуулдаг. Ихэвчлэн сэтгэл хөдөлгөм, гайхалтай, гүн гүнзгий зүйлийн талаар хэлэхэд хэрэглэгдэнэ.

Бүтэц: [動詞・形容詞連体形]／名詞＋の＋ものがある

彼の歌声には人を感動させるものがある。

Түүний дуу хоолойд хүнийг сэтгэл хөдөлгөх чадвар үнэхээр бий.

この映画のラストには、心を打つものがある。

Энэ киноны төгсгөлд сэтгэлийг хөдөлгөх зүйл үнэхээр байна.

〜ものだ

ер нь ...байдаг (нийтлэг үнэн); ...байх ёстой

Хэд хэдэн утгатай. Нэгдүгээрт, ертөнцийн нийтлэг үнэн, ерөнхий зүй тогтол, хүн төрөлхтөнд хамаатай мөн чанарыг хэлэхэд хэрэглэдэг ("хүн ер нь хөгширдөг юм"). Хоёрдугаарт, нийгмийн ёс зүй, ёстой зүйлийг сануулах, зөвлөхөд ("талархал илэрхийлэх ёстой юм шүү"). Гуравдугаарт, өнгөрсөн дурсамжийг гүнзгий мэдрэмжтэйгээр эргэн санахад ("бага байхдаа их тоглодог байсан юм даа") хэрэглэгдэнэ.

Бүтэц: [動詞・い形容詞辞書形]／[な形＋な] ＋ものだ

年を取ると、昔のことが懐かしくなるものだ。

Нас ахих тусам өнгөрсөн зүйл ер нь дурсагдмаар болдог юм.

お世話になった人には、お礼を言うものだ。

Тусалсан хүндээ талархал илэрхийлэх ёстой юм шүү.

〜ものだから／〜もので

...учраас (шалтаг тайлбарлах)

Шалтгаан тайлбарлахад хэрэглэгддэг бөгөөд ихэвчлэн уучлал гуйх, өөрийгөө зөвтгөх, тайлбарлах өнгө аястай байдаг. Илтгэгч "би санаатай биш, ийм нөхцөл байдлаас болоод л" гэж зөөлөн хэлж буй мэдрэмжтэй. もので нь арай зөөлөн, эелдэг хувилбар. Дараагийн өгүүлбэрт ихэвчлэн тушаал, урих зэрэг хүсэл зориг илэрхийлсэн үг ороход тохиромжгүй.

Бүтэц: [動詞・い形容詞普通形]／[な形・名詞＋な] ＋ものだから／もので

電車が遅れたものだから、遅刻してしまいました。

Галт тэрэг хоцорсон учраас би хоцорчихлоо.

あまりにおかしかったもので、つい笑ってしまった。

Хэтэрхий инээдтэй байсан учраас өөрийн эрхгүй инээчихлээ.

〜ものなら

...чадах юм бол; хэрэв ...вэл (боломжгүйг хүсэх)

Ихэвчлэн чадварын хэлбэртэй үйл үгтэй хослон, бараг боломжгүй мэт зүйлийг "хэрэв чадах юм бол хийгээч дээ" гэж хүсэх, мөрөөдөх утгыг илэрхийлнэ (хүрэхийн аргагүй хүсэл). Бас [意向形＋ものなら] хэлбэрээр "хэрэв ...гэж завдвал (муу үр дагавар гарна)" гэсэн сэрэмжлүүлэх утгатай хэрэглэгддэг. Эхний утга нь хамгийн түгээмэл.

Бүтэц: 動詞可能形＋ものなら／動詞意向形＋ものなら

行けるものなら、すぐにでも国へ帰りたい。

Чадах юм бол яг одоо ч гэсэн эх орондоо буцмаар байна.

あの人に逆らおうものなら、ひどい目にあうよ。

Тэр хүний эсрэг гарах гэж завдвал муухай байдалд орох шүү.

〜ものの

...боловч, ...гэвч (зөрчилдөх)

Эхний өгүүлбэрт хэлсэн зүйл үнэн боловч, дараа нь хүлээгдэж буй үр дүн гараагүй буюу эсрэгээр болсныг илэрхийлдэг эсрэгцүүлэх холбоос юм. "...гэдгийг хүлээн зөвшөөрч байгаа ч, бодит байдал өөр" гэсэн санаатай. けれども-той утгын хувьд төстэй боловч арай албан ёсны, бичгийн хэлэнд илүү тохиромжтой. とはいうものの хэлбэрээр өгүүлбэрийн эхэнд ч ордог.

Бүтэц: [動詞・い形容詞普通形]／[な形＋な／である]／[名詞＋である] ＋ものの

日本語を3年勉強したものの、まだうまく話せない。

Японыг гурван жил сурсан боловч, одоо хүртэл сайн ярьж чадахгүй байна.

買うと言ったものの、お金が足りなかった。

Авна гэж хэлсэн боловч, мөнгө хүрэлцсэнгүй.

〜やら〜やら

...ч юм уу ...ч юм уу; ...ч тийм ...ч тийм (тодорхой бус жагсаалт)

Олон зүйлийн дотроос төлөөлүүлэн хоёр (заримдаа түүнээс олон) жишээ тоочиж, өөр бусад зүйл бас байгааг далдуур илэрхийлнэ. Ихэвчлэн зүйл их, эмх замбараагүй, эсвэл ярвигтай байдлаас үүдэн илтгэгч төвөгшөөх, гайхах сэтгэлтэй байх үед хэрэглэгддэг. Сэтгэл хөдлөл (баяр, гуниг) холилдсон төлөвийг ч илэрхийлж болно.

Бүтэц: [名詞／動詞・形容詞普通形] ＋やら＋ [名詞／動詞・形容詞普通形] ＋やら

引っ越しの日は、荷造りやら掃除やらで大忙しだった。

Нүүх өдөр ачаа баглах ч тийм, цэвэрлэгээ хийх ч тийм, маш завгүй байлаа.

合格を聞いて、うれしいやら驚くやらで言葉が出なかった。

Тэнцсэнээ сонсоод баярлах ч тийм, гайхах ч тийм, үг гарсангүй.

〜（よ）うではないか

...цгаая, ...хийцгээе (уриалга)

Сонсогчдыг ямар нэг үйлдэл хамтдаа хийхэд уриалах, дайчлах хүчтэй илэрхийлэл юм. "Хамтдаа ...цгаая!" гэсэн утгатай бөгөөд илтгэл, эссэ, удирдагчийн үг зэрэг албан ёсны, бичгийн хэлэнд олонтаа тааралддаг. Ярианы хэлэнд 〜（よ）うじゃないか гэж зөөлрүүлэн хэлдэг. Энгийн 〜ましょう-аас илүү тууштай, дайчилсан өнгө аястай.

Бүтэц: 動詞意向形（〜よう／〜おう）＋ではないか／じゃないか

みんなで力を合わせて、この問題を解決しようではないか。

Бүгдээрээ хүчээ нэгтгэн энэ асуудлыг шийдэцгээе!

未来のために、今こそ立ち上がろうではないか。

Ирээдүйн төлөө яг одоо босцгооё!

〜ようがない／〜ようもない

...хийх арга байхгүй, ...боломжгүй

Хэдийгээр хүсэвч, ямар ч арга зам, боломж олдохгүй учраас тэр үйлдлийг хийж огт чадахгүй гэдгийг илэрхийлнэ. Үйл үгийн ます-хэлбэрийн үндэс дээр залгана (例: 言いようがない = хэлэх арга алга). "Хичээгээд ч нэмэргүй, гарц алга" гэсэн санаатай. ようもない нь бараг ижил утгатай, бага зэрэг онцолсон хувилбар.

Бүтэц: 動詞ます形（語幹）＋ようがない／ようもない

連絡先がわからないので、知らせようがない。

Холбоо барих хаяг нь мэдэгдэхгүй тул мэдэгдэх арга алга.

壊れ方がひどくて、もう直しようもない。

Эвдэрсэн нь хэт хүнд тул засах арга ч байхгүй боллоо.

〜ように（と）

...болохын тулд, ...байхын тулд (зорилго/хүсэлт)

Ямар нэг сайн төлөв бий болохын тулд, эсвэл муу зүйл болохгүйн тулд гэсэн зорилгыг илэрхийлдэг. Ихэвчлэн өөрийн хүсэл зоригоор зохицуулагдахгүй үр дүн (чадах болох, ойлгох, мартахгүй байх г.м.), эсвэл сөрөг хэлбэр (〜ないように) дээр хэрэглэгдэнэ. Мөн залбирал, хүсэл ерөөл (祈るように)-ийг илэрхийлэхэд ордог. と нэмбэл арай албан ёсны өнгөтэй.

Бүтэц: [動詞辞書形／動詞ない形／動詞可能形] ＋ように（と）

後ろの人にも聞こえるように、大きな声で話した。

Ард талын хүмүүст ч сонсогдохын тулд чанга дуугаар ярьсан.

風邪をひかないように、温かくして寝てください。

Ханиад хүрэхгүйн тулд дулаахан хувцаслаад унтаарай.

〜ように言う〜ようにいう

...гэж хэлэх, ...гэж захиж тушаах (шууд бус яриа)

Хэн нэгэнд ямар нэг үйлдэл хийхийг (эсвэл хийхгүй байхыг) хэлэх, тушаах, гуйх, зөвлөхийг шууд бус яриагаар дамжуулна. Анхны үг "...аарай" гэсэн тушаал/хүсэлтийг 〜ように言う болгон хувиргадаг. 言う-ийн оронд 頼む (гуйх), 伝える (дамжуулах), 注意する (анхааруулах) зэрэг үйл үг ч ороход тохиромжтой. Сөрөг хүсэлтийг 〜ないように言う гэнэ.

Бүтэц: [動詞辞書形／動詞ない形] ＋ように＋言う／頼む／伝えるなど

先生は学生に、毎日復習するように言った。

Багш оюутнуудад өдөр бүр давтахыг хэлсэн.

母に、夜遅く出かけないように言われた。

Ээж надад орой оройтож гадагш гарахгүй байхыг захив.

〜わけがない／〜わけはない

〜байх ёсгүй / огт боломжгүй

Ямар нэг зүйл болох учир, шалтгаан огт байхгүй гэдгийг хүчтэйгээр үгүйсгэхэд хэрэглэнэ. Ярьж буй хүн логик болон туршлагадаа тулгуурлан 'тэр зүйл болох боломж огт байхгүй' гэж итгэлтэйгээр баталж байгаа юм. 〜はずがない-тай утга ойролцоо боловч 〜わけがない нь арай хувийн, илүү хатуу үгүйсгэлийн өнгөтэй. Үйл үг, тэмдэг нэрийн энгийн хэлбэр дээр залгана; な-тэмдэг нэр болон нэр үгийн дараа な／の орно.

Бүтэц: [үйл үг/тэмдэг нэр энгийн хэлбэр] ＋わけがない／わけはない (な形＋な, 名詞＋の)

あんなに勉強しなかったのだから、試験に合格するわけがない。

Тэгж их хичээгээгүй болохоор шалгалт өгөх (тэнцэх) ёс огт алга.

彼が約束を忘れるわけはない。とても真面目な人だから。

Тэр амлалтаа мартах ёс байхгүй. Маш хариуцлагатай хүн шүү дээ.

〜わけだ

тийм болохоор 〜гэсэн үг / зүй ёсоор 〜

Урьд хэлсэн нөхцөл байдлаас зүй ёсоор гарч ирэх дүгнэлт, тайлбарыг илэрхийлнэ. 'Тэгэхээр л тийм юм байж', 'тийм болохоор ийм байдаг нь ойлгомжтой' гэсэн утгатай. Шинэ мэдээллийг олж мэдээд 'аан, тийм учраас тэр юм байна' гэж учрыг нь ойлгосноо илэрхийлэхэд их хэрэглэдэг. Үйл үг, тэмдэг нэрийн энгийн хэлбэр дээр залгаж, な-тэмдэг нэр/нэр үгийн дараа な орно.

Бүтэц: [үйл үг/тэмдэг нэр энгийн хэлбэр] ＋わけだ (な形＋な, 名詞＋な/という)

彼は10年も日本に住んでいたのか。道理で日本語が上手なわけだ。

Тэр 10 жил Японд амьдарч байсан юм уу. Тэгэхээр л япон хэлээр сайн ярьдаг юм байна.

外は雪が降っている。寒いわけだ。

Гадаа цас орж байна. Тийм болохоор хүйтэн байгаа нь зүй ёсны хэрэг.

〜わけではない

〜гэсэн үг биш / заавал тийм биш

Ямар нэг дүгнэлт эсвэл ойлголтыг бүхэлд нь биш, харин зөөлөн, хэсэгчлэн үгүйсгэхэд хэрэглэнэ. 'Бүрэн тийм гэсэн үг биш', 'заавал тэгдэг гэсэн юм биш' гэсэн утгатай бөгөөд бусдын болзошгүй буруу таамгийг залруулахад тохиромжтой. Бүх зүйлийг бүрэн үгүйсгэдэг 〜ない-тай харьцуулахад илүү уян хатан, дунд зэргийн үгүйсгэл юм.

Бүтэц: [үйл үг/тэмдэг нэр энгийн хэлбэр] ＋わけではない (な形＋な/である, 名詞＋という/である)

肉が嫌いなわけではないが、あまり食べない。

Мах дургүй гэсэн үг биш, гэхдээ тийм ч их иддэггүй.

毎日忙しいわけではないので、たまには会えますよ。

Өдөр бүр завгүй гэсэн үг биш болохоор хааяа уулзаж чадна шүү.

〜わけにはいかない

〜хийж болохгүй (нийгэм/ёс зүйн шалтгаанаар)

Бие махбодийн хувьд боломжтой ч нийгмийн ёс зүй, үүрэг хариуцлага, сэтгэл санааны шалтгаанаар тэр зүйлийг хийж болохгүй гэдгийг илэрхийлнэ. 'Боломж байгаа ч хийж болохгүй' гэсэн утгатай. Үгүйсгэх хэлбэр болох 〜ないわけにはいかない нь эсрэгээрээ 'хийхгүй байж болохгүй, заавал хийх ёстой' гэсэн утга өгдгийг анхаараарай. Зөвхөн үйл үгийн толь бичгийн хэлбэр дээр залгана.

Бүтэц: [үйл үг толь бичгийн хэлбэр] ＋わけにはいかない（〜ない形＋わけにはいかない＝заавал хийх ёстой）

明日は大事な会議があるから、休むわけにはいかない。

Маргааш чухал хурал байгаа болохоор амрах аргагүй (амарч болохгүй).

約束したのだから、行かないわけにはいかない。

Амласан болохоор очихгүй байж болохгүй (заавал очих ёстой).

〜わりに（は）

〜гэхэд нь / 〜хэдий ч (хүлээлтээс зөрүү)

Ямар нэг нөхцөл байдлаас хүлээж байснаас зөрүүтэй, тохирохгүй үр дүн гарсныг илэрхийлнэ. 'Тэгж байгаад нь бодоход гэнэтийн' буюу 'тийм байтал нь үл нийцэх' гэсэн утгатай. Ихэвчлэн гайхах, эерэг гэнэтлэгдэх өнгөтэй хэрэглэгддэг. Үйл үг, тэмдэг нэрийн энгийн хэлбэр дээр залгаж, な-тэмдэг нэрийн дараа な, нэр үгийн дараа の орно.

Бүтэц: [үйл үг/い形 энгийн хэлбэр] ＋わりに（は）(な形＋な, 名詞＋の)

この店は値段が安いわりに、料理がとてもおいしい。

Энэ газар үнэ хямд гэхэд нь хоол нь үнэхээр амттай.

彼は年齢のわりに若く見える。

Тэр насныхаа хэрэгт залуу харагддаг.

〜をこめて

〜агуулж / 〜шингээж (сэтгэл, хүчийг)

Хайр сэтгэл, талархал, найдвар зэрэг сэтгэл хөдлөлийг ямар нэг үйлдэл, бүтээлд бүрэн шингээж оруулах гэсэн утгатай. 'Сэтгэлээ дүүрэн шингээж', 'хүчээ дайчлан' гэж орчуулагдана. Ихэвчлэн 心を込めて (сэтгэлээ шингээж), 愛を込めて (хайраа шингээж) зэрэг тогтсон хэллэгээр хэрэглэгддэг. Зөвхөн нэр үгийн дараа залгана.

Бүтэц: [нэр үг] ＋をこめて

母のために、心をこめて手紙を書いた。

Ээждээ зориулж сэтгэлээ шингээн захидал бичсэн.

感謝の気持ちをこめて、この歌を歌います。

Талархлынхаа сэтгэлийг шингээж энэ дууг дуулъя.

〜を中心に（〜をちゅうしんに）／〜を中心として〜をちゅうしんに／〜をちゅうしんとして

〜төвлөрүүлэн / 〜гол болгож

Ямар нэг зүйлийг гол төв, гол цэг болгож тойруулан үйл явдал өрнөх, үйл ажиллагаа явагдахыг илэрхийлнэ. 'Үүнийг гол болгож', 'үүнийг тойруулан' гэсэн утгатай. Хүн, газар, сэдэв, үзэл бодол зэргийг төв болгон ярихад хэрэглэгддэг. Зөвхөн нэр үгийн дараа залгана.

Бүтэц: [нэр үг] ＋を中心に（して）／を中心として

この問題について、学生を中心に話し合いが行われた。

Энэ асуудлаар оюутнуудыг голлуулан хэлэлцүүлэг хийгдсэн.

地球は太陽を中心に回っている。

Дэлхий нарыг тойрон (төв болгон) эргэдэг.

〜を通じて／〜を通して（〜をつうじて／〜をとおして）〜をつうじて／〜をとおして

〜дамжуулан / 〜турш

Хоёр үндсэн утгатай: нэгдүгээрт, ямар нэг хэрэгсэл, зуучлагч, хүнээр дамжуулан үйлдэл хийгдэхийг (дамжуулан) илэрхийлнэ; хоёрдугаарт, тодорхой хугацааны турш тасралтгүй үргэлжлэхийг (турш) илэрхийлнэ. 〜を通じて илүү албан ёсны, 〜を通して нь идэвхтэй үйлдлийн өнгөтэй. Зөвхөн нэр үгийн дараа залгана.

Бүтэц: [нэр үг] ＋を通じて／を通して

友人を通じて、彼女と知り合った。

Найзаараа дамжуулан түүнтэй танилцсан.

この地方は一年を通して暖かい。

Энэ нутаг жилийн турш дулаахан байдаг.

〜をはじめ（として）

〜эхлэн / 〜тэргүүтэй

Олон зүйлээс хамгийн төлөөлөл болохуйц, хамгийн чухал жишээг эхэлж нэрлэн, бусад нь ч мөн адил гэдгийг илэрхийлнэ. 'Үүнийг тэргүүн болгож', 'үүнээс эхлээд бусад нь ч' гэсэн утгатай. Жагсаалтын хамгийн төлөөлөх гишүүнийг онцлоход хэрэглэгддэг. Зөвхөн нэр үгийн дараа залгана.

Бүтэц: [нэр үг] ＋をはじめ（として）

この大学には、日本人をはじめ、多くの国の留学生がいる。

Энэ их сургуульд япончуудыг тэргүүлэн олон орны гадаад оюутнууд байдаг.

社長をはじめとして、全員が会議に参加した。

Захиралаас эхлээд бүгд хуралд оролцсон.

〜をもとに（して）

〜үндэслэн / 〜дээр тулгуурлан

Ямар нэг зүйлийг үндэс, материал, эх сурвалж болгон шинэ зүйл бүтээх, хийхэд хэрэглэнэ. 'Үүнд тулгуурлан', 'үүнийг суурь болгон' гэсэн утгатай. Ихэвчлэн өгөгдөл, түүх, баримт, санаа зэргийг эх материал болгож зохиол, судалгаа, бүтээл хийхэд хэрэглэгддэг. Зөвхөн нэр үгийн дараа залгана.

Бүтэц: [нэр үг] ＋をもとに（して）

この映画は実際の事件をもとに作られた。

Энэ кино бодит хэргийг үндэслэн бүтээгдсэн.

アンケートの結果をもとにして、新しい商品を開発した。

Санал асуулгын үр дүнд тулгуурлан шинэ бүтээгдэхүүн боловсруулсан.

〜をめぐって／〜をめぐる

〜тойрсон / 〜талаарх маргаан

Ямар нэг сэдэв, асуудлыг гол болгон түүнийг тойрсон маргаан, хэлэлцүүлэг, зөрчил, санал бодлын зөрүү үүсэхийг илэрхийлнэ. 'Үүнийг тойрсон', 'үүнтэй холбоотой маргаан' гэсэн утгатай. Ихэвчлэн 議論する (маргалдах), 対立する (зөрчилдөх) зэрэг үгтэй хамт орно. Нэр үг тодотгоход 〜をめぐる хэлбэрийг хэрэглэнэ.

Бүтэц: [нэр үг] ＋をめぐって（үйл үг）／をめぐる（нэр үг）

その土地をめぐって、二つの会社が争っている。

Тэр газрыг тойрон хоёр компани маргаж байна.

新しい法律をめぐる議論が続いている。

Шинэ хуулийг тойрсон маргаан үргэлжилсээр байна.

〜上で（〜じょうで）〜じょうで

〜явцад / 〜хийхэд (нөхцөл, талбар)

Хоёр гол утгатай: нэгдүгээрт, ямар нэг үйлдэл хийх явцад, тэр зорилгод хүрэхэд гэсэн утгатай (нөхцөл, талбар заана); хоёрдугаарт, нэр үгэн дээр залгаж 'тэр талбар, хүрээнд' гэсэн утгыг өгнө. Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэр болон нэр үг＋の дээр залгана. 'Хийхэд чухал', 'хийх явцад' гэж орчуулагдана.

Бүтэц: [үйл үг толь бичгийн хэлбэр] ／ [нэр үг＋の] ＋上で（じょうで）

外国で生活する上で、言葉はとても大切だ。

Гадаадад амьдрахад хэл маш чухал.

仕事の上での付き合いも大事にしている。

Ажлын хүрээний харилцааг ч мөн чухалчилдаг.

〜一方（〜いっぽう）〜いっぽう

нэг талаар 〜, нөгөө талаар

Хоёр эсрэг тэсрэг буюу зэрэгцэн орших өөр өөр тал, талыг харьцуулан тэнцвэртэйгээр илэрхийлнэ. 'Нэг талаар... нөгөө талаар...' гэсэн утгатай бөгөөд нэг зүйлийн хоёр өөр шинж чанарыг эсвэл хоёр зүйлийг зэрэгцүүлэн харуулна. Үгүй цэг тавьж 〜一方で гэж бас бичдэг. Үйл үг, тэмдэг нэрийн энгийн хэлбэр дээр залгана.

Бүтэц: [үйл үг/тэмдэг нэр энгийн хэлбэр] ＋一方（で）(な形＋な, 名詞＋である)

都会は便利な一方で、生活費が高い。

Хот нэг талаар тав тухтай ч, нөгөө талаар амьжиргааны зардал өндөр.

兄は活発な一方、弟はとても静かだ。

Ах нь хөдөлгөөнтэй бол, нөгөө талаар дүү нь маш дөлгөөн.

〜こと（命令・指示）

〜хийх ёстой / 〜гэх (бичгийн дүрэм, заавар)

Дүрэм журам, анхааруулга, зааварчилгааны төгсгөлд хэрэглэгдэж, 'заавал хийх ёстой' гэсэн тушаал, шаардлагыг илэрхийлнэ. Голдуу зар, мэдэгдэл, дотоод журам зэрэг бичгийн хэл дээр хэрэглэгддэг. Үгээр хэлэхээсээ илүү бичгээр, албан ёсоор зарлах өнгөтэй. Үйл үгийн толь бичгийн хэлбэр (хориглоход 〜ないこと) дээр залгана.

Бүтэц: [үйл үг толь бичгийн хэлбэр] ＋こと（хориглол: 〜ない＋こと）

図書館では静かにすること。

Номын санд чимээгүй байх ёстой.

レポートは金曜日までに提出すること。

Илтгэлийг Баасан гараг хүртэл (дотор) тушаах ёстой.

〜次第（〜しだい）〜しだい

〜даруйд / 〜болмогц

Ямар нэг зүйл болж дуусмагц, тэр даруй дараагийн үйлдлийг хийнэ гэсэн утгатай. 'Болмогц шууд', 'дуусаж буцаж л' гэж орчуулагдана. Ихэвчлэн ирээдүйн төлөвлөгөө, амлалт ярихад хэрэглэгддэг бөгөөд араас нь өнгөрсөн цаг ордоггүй. Үйл үгийн ます-хэлбэрийн үндэс (масу хэлбэрээс ます-г хассан хэсэг) болон нэр үгийн дараа залгана.

Бүтэц: [үйл үгийн ます-үндэс] ／ [нэр үг] ＋次第（しだい）

ホテルに着き次第、電話します。

Зочид буудалд хүрмэгц утсаар ярина.

詳しいことが分かり次第、お知らせします。

Дэлгэрэнгүй мэдээлэл тодрох даруйд мэдэгдэх болно.

〜次第だ／〜次第で（〜しだいだ）しだいだ／しだいで

...-аас шалтгаална / ...-аас хамаарна

Энэ хэллэг нь нэг зүйлийн үр дүн өөр нэг зүйлээс хамаарч өөрчлөгддөгийг илэрхийлнэ. Нэр үгийн дараа залгаж 'юунаас хамаарна, юугаар тодорхойлогдоно' гэсэн утга гаргадаг. 〜次第で гэвэл 'улмаас, дагуу' гэсэн утгаар дунд нь орох ба 〜次第だ гэвэл өгүүлбэрийн төгсгөлд орж 'тэрнээс л шалтгаална' гэдгийг онцолно.

Бүтэц: 名詞＋次第だ／次第で

明日のピクニックに行けるかどうかは天気次第だ。

Маргааш пикникт явж чадах эсэх нь цаг агаараас л шалтгаална.

値段は品物の質次第で変わります。

Үнэ нь барааны чанараас хамаарч өөрчлөгдөнө.

〜末に（〜すえに）すえに

...сны эцэст / удаан хугацаанд ...сны дараа эцэст нь

Энэ хэллэг нь нэлээд удаан хугацаанд эргэлзэн бодсон, оролдсон, тэмцсэний эцэст ямар нэг эцсийн дүгнэлт буюу үр дүнд хүрснийг илэрхийлнэ. Урт замналыг туулсны эцэст гарсан эцсийн шийдвэр, үр дүнг онцолдог. Сайн ч муу ч үр дүнтэй хэрэглэгдэж болох боловч ихэвчлэн их хүчин чармайлт, удаан хугацаа зарцуулсныг илэрхийлдэг.

Бүтэц: 動詞た形＋末に／名詞＋の末に

長い間考えた末に、会社を辞めることにしました。

Удаан хугацаанд бодсоны эцэст компаниас гарахаар шийдлээ.

激しい議論の末に、ようやく結論が出た。

Ширүүн маргааны эцэст эцэст нь дүгнэлтэд хүрлээ.

〜たところ

дөнгөж сая ...сан тэр агшинд, яг ...сны дараа

〜たところ нь үйлдэл яг сая төгссөн тэр агшныг заадаг бөгөөд «дөнгөж сая ...сан» гэсэн утгатай. Энэ нь яг тухайн мөчид анхаарлаа төвлөрүүлдгээрээ 〜たばかり-аас ялгаатай (たばかり нь хугацааны мэдрэмжийг чухалчилна). たところ нь голдуу «яг тэр үед...» гэсэн дараагийн үйл явдалтай холбогдоно. Анхаар: 〜たところ нь «...тал нь, хийж үзвэл» гэсэн өөр утгаар ч хэрэглэгддэг.

Бүтэц: 動詞た形＋ところ

今、駅に着いたところです。

Одоо л өртөөнд ирлээ (дөнгөж сая хүрч ирэв).

家に帰ってきたところに、電話がかかってきた。

Гэртээ дөнгөж ирэх тэр агшинд утас дуугарлаа.

〜あげく

...сны эцэст (ихэвчлэн муу үр дүнгээр)

Энэ хэллэг нь нэлээд удаан хугацаанд ямар нэг үйлдэл, эргэлзээ, тэмцэл хийсний эцэст эцсийн дүнд хүрснийг илэрхийлнэ. 末に-тэй төстэй боловч 〜あげく нь бараг үргэлж сөрөг, харамсалтай, муу үр дүнгээр төгсдөг онцлогтой. 'Тэгсэн тэгсээр эцэст нь муу зүйл болсон' гэсэн өнгө аястай.

Бүтэц: 動詞た形＋あげく／名詞＋の＋あげく

さんざん悩んだあげく、彼は留学をあきらめた。

Их зовж бодсоны эцэст тэр гадаадад суралцахаа больсон.

長時間の議論のあげく、結局何も決まらなかった。

Удаан хугацааны маргааны эцэст эцсийн дүндээ юу ч шийдэгдсэнгүй.

JLPT N3 дүрэм монголоор

N3 дүрмээ сорь